AIREDALE TERIER w pigułce

AIREDALE TERIER w pigułce

Ten wspaniały i nieustraszony pies pochodzi pierwotnie z angielskiego hrabstwa York i nie lęka się ani zimna, ani lodowatej wody jeziora czy rzeki, ani wystrzałów na polowaniu; nic nie jest w stanie mu przeszkodzić. Bodaj najtwardszy z twardych psów ma dzielnych i pracowitych przodków, a jako największy z terierów zasłynął podczas I wojny światowej.

OPIS
* Wygląda niczym olbrzymi foksterier szorstkowłosy lub gigantyczny terier walijski
* Gęsty, szorstki, twardy włos
* Długa głowa
* Idealnie czarny nos
* Mocne szczęki
* Trójkątne uszy
* Spojrzenie pełne wyrazu
* Wysokość w kłębie: psy – 58 do 61 cm, suki – 56 do 59 cm
* Waga: około 20 kilogramów
* Przeciętna długość życia: 12 lat

Od polowania na wydry…
W XVIII i XIX wieku Anglicy polowali na wydry w rzece Aire, płynącej przez hrabstwo Yorkshire. Do polowań tych wyhodowali nową rasę psów, która dobrze sprawdzała się w polowaniu w wodzie i byłą na tyle duża by odkryć i spenetrować jamę wydry z wejściem ukrytym pod wodą. Airedale terier jest prawdopodobnie potomkiem krzyżówek rozmaitych odmian regionalnych terierów rodzimych (choćby Old English Black and Tan Terriera) z większymi egzemplarzami otterhoundów i – być może – jeszcze innymi psami. Po otterhoundach właśnie airedale terier odziedziczył pasję do pracy w wodzie i radość z pływania, po terierach natomiast wyśmienity słuch i niezwykle wyczulony wzrok.

…do łowów na niedźwiedzia
Ten mistrz pływacki wśród terierów jest terierem bardziej z nazwy – jest o wiele za duży, by móc pracować pod ziemią, w norze lisa czy zająca. Gdy w końcu zaniechano polowań na wydry (objęte dziś całkowitą ochroną) airedale terier zaczął być używany do polowań na dziki, jelenie, borsuki (dziś także pod ochroną), a w Kanadzie nawet na niedźwiedzie! Jednak swe prawdziwe powołanie airedale odkrył jako pies służbowy i stróżujący. Podczas I wojny światowej oddziały brytyjskie, amerykańskie i kanadyjskie używały airedale terierów jako psów sanitarnych i meldunkowych, a wiele z nich zasłynęło męstwem. W Niemczech i Wielkiej Brytanii airedale teriery były jedną z pierwszych ras przyuczonych do pracy w policji.

Zbyt brytyjski
Na kontynencie europejskim pierwsze airedale teriery pojawiły się w drugiej połowie XIX wieku, przy czym uznano je bardziej za psy służbowe i do towarzystwa, a mniej za psy myśliwskie (choć w Poznańskiem i Galicji polowano z nimi na sarny). Jako psy towarzyszące człowiekowi airedale są szczególnie cenione za swą odwagę, czujność i gotowość do samorzutnego podjęcia czynnej obrony przewodnika. Dziś te zalety wykorzystuje się w pracy airedale terierów w służbie granicznej, celnej i w policji. W Europie w latach 30. ubiegłego wieku airedale stał się psem modnym – pojawiał się w prasie w towarzystwie głów koronowanych i gwiazd ekranu, ale moda ta dość szybko przeminęła. Jak na gusta Europejczyków, airedale terier jest ‘zbyt brytyjski’…

Finansowy wymiar ogonani
W Średowieczu w całej prawie Europie obowiązywały dodatkowe podatki od psów z długimi ogonami (a wiec zazwyczaj psów myśliwskich, gończych), którym podołać mogli tylko naprawdę majętni ludzie. By obejść ten podatek, wielu uboższych myśliwych obcinało ogony swym psom (chodziło tu zwłaszcza o teriery, które nie były trzymane w sforach, a raczej pojedynczo). Z biegiem czasu przyjęło się przekonanie, że prawdziwy pies polujący musi mieć obcięty ogon, a niektórzy myśliwi zaczęli nawet głosić teorię, że obcinanie ogona wpływa zbawiennie na zdolności łowieckie psa… Sprawiło to, m. in. że zaczęto skracać ogony także rasom, którym dotychczas kurtyzowanie ogona było darowane – choćby airedale terierom. Dziś w większości krajów obcinanie ogona jest zabronione, a psy z kopiowanymi ogonami nie mogą nawet brać udziału w wystawach psów w krajach EWG. W Polsce istniejący formalny zakaz obcinania ogonów i uszu przez lekarzy weterynarii jest niestety wciąż bagatelizowany lub świadomie omijany.

CHARAKTER

Proporcjonalnie zbudowany airedale terier łączy w sobie dobre serce i mądrą głowę. Jest dumny, chce być kochany i traktowany z szacunkiem należnym psom jego rasy i jego talentów. Ten dość uparty i odważny pies myśliwski potrzebuje stanowczej ale sprawiedliwej ręki właściciela. Żywiołowy temperament w połączeniu z przyjaznym charakterem to podstawowe cechy tej rasy.
Airedale terier robi wrażenie na wszystkich, którzy go spotkają. Praktycznie każdy marzy o takim skutecznym, wiernym i oddanym psie. W Stanach Zjednoczonych weszło to nawet w przysłowie – Amerykanie o kimś godnym zaufania i uczucia mówią, że „ma charakter airedale teriera”.

Plusy:
* Wierny
* Inteligentny i sprytny
* Odważny
* Zazwyczaj dość przyjacielski
* Posłuszny, jeśli dobrze ułożony
* Wykonuje swe zadania z oddaniem
Minusy:
* Bywa agresywny wobec innych psów
* Skłonny do przesadnej nerwowości
* Goni koty
* Potrafi ugryźć

Nic go nie zatrzyma
Jak wszystkie teriery, airedale jest zazwyczaj bardzo odważnym i inteligentnym psem. Żadna przeszkoda nie jest w stanie go powstrzymać: nie przestraszy go ani woda, ani ziąb, ani rozmiar ściganej zwierzyny. Myśliwi – nawet ci mniej koloryzujący swe przeżycia – potwierdzają, że airedale potrafi stanąć warcząc i szczerząc zęby oko w oko z ważącym pół tony niedźwiedziem! Skierowany przez swego przewodnika na ślad zwierzyny lub wyszukawszy go samemu, airedale terier nie ustanie w pogoni, aż dojdzie i – razem z myśliwym – pokona ściganą ofiarę. Nawet pozornie rozluźniony i odpoczywający airedale gotów jest w jednej chwili zerwać się na równe nogi i ruszyć na łów. Ułożony jako pies obrończy airedale jest niezawodnym ‘bodyguardem’, podejmującym – skuteczną – obronę przy najmniejszym zagrożeniu swego przewodnika. Jednocześnie jest bardzo łasy na pochwały i pieszczoty swego pana.

Lepszy niż urządzenie alarmowe
Jeśli rozglądacie się Państwo za jakimś psem stróżującym, który nie musi wyglądać i zachowywać się jak Rambo, to powinniście zdecydować się na airedale teriera. Pomimo swej wrodzonej przyjacielskości airedale jest czujnym i bezkompromisowym strażnikiem, który upilnuje domu znacznie lepiej niż jakiekolwiek urządzenia alarmowe. Trzeba go jednak starannie wychować, tak by odróżniał niepożądanych włamywaczy od Bogu ducha winnych gości – a będziecie Państwo mieli pewność, że nikt nieproszony nie przestąpi progu waszego domu.

Wrażliwy twardziel
Jeśli już wyjaśniono airedale terierowi jego zadania i odpowiedziano na podstawowe pytania dotyczące jego roli w domu (Czego muszę strzec i bronić? Jak rozpoznać, kto jest naszym przyjacielem, a kto wrogiem?), można się śmiało rozkoszować wspaniałym, zarazem twardym i ciepłym, charakterem airedale teriera. Jego przyjazny i wesoły charakter sprawia, że życie codzienne z airedale terierem jest naprawdę bardzo przyjemne. Musiałoby stać się coś naprawdę fatalnego, co sprawiło by prawdziwe kłopoty właścicielowi i psu, by airedale spuścił swój dumnie zadarty ogon i patrzył posępnie na świat – na co dzień jest pełen radości życia, która udziela się także i właścicielowi. Trzeba tylko pamiętać, ze nie wolno być wobec niego niesprawiedliwym, bo jest to pies bardzo przywiązujący się do właściciela i psychicznie dość wrażliwy, a nawet – poddany ciągłym stresom – skłonny do nerwowości.

Pies i dziecko
Airedale terier lubi dzieci i zabawy z nimi przedkłada nad inne formy spędzania wolnego czasu. Z dziećmi trzeba go jednak zaznajamiać stosunkowo ostrożnie i pod nadzorem, bo airedale bywa dość zazdrosny i musi zrozumieć słabość i nieodpowiedzialność dziecka, by móc otoczyć je wyrozumiałością i opieką. Dzieciom zabronić należy zdecydowanie wszelkich praktyk bolesnych dla psa, a przede wszystkim zabronić im ciągnięcia go za ogon, bo airedale tego nie cierpi. Nie wolno także zmuszać go do zabawy gdy właśnie je ani też zbyt brutalnie budzić go, bo w zrywie posennym bywa agresywny.


Polowanie pod tapczanem

Airedale terier kocha uporządkowane, spokojne życie rodzinne, ale nigdy nie traci swego instynktu myśliwskiego. Zdarza się zatem, że dla rozrywki warczy na wyimaginowanego wroga, który ponoć ukrył się pod sofą czy w kacie pokoju albo z pasją morduje bawełniany sznur do gryzienia – i nie ma co go za to karcić, bo po prostu musi dać upust swemu temperamentowi. Długi spacer doskonale uspokoi te wizje…

Idealny właściciel

* Mniej więcej w wieku trzech miesięcy trzeba rozpocząć proces wychowywania małego airedale, pamiętając przy tym cały czas, że proces dorastania i kształtowania psychiki psów tej rasy kończy się dopiero około 15-18 miesiąca życia. W żadnym wypadku nie można przerywać nauki za wcześnie! Im cierpliwsza i pełniejsza wyczucia będzie edukacja, tym chętniej Państwa airedale będzie w przyszłości wykonywał Państwa polecenia. Pies będzie szczęśliwy mogąc chodzić ze swym panem na długie spacery czy wyjeżdżać na polowania (a w ich trakcie od czasu do czasu skąpać się w wodzie…).
* Jeśli chcecie Państwo uczynić ze swego airedale teriera strażnika i obrońcę, to musicie zawczasu nie tylko tłumaczyć mu, co należy do jego obowiązków, ale też pokazywać mu różnice między obcymi a zaprzyjaźnionymi gośćmi, listonoszem czy sąsiadem. Trzeba także zadbać o właściwe kontakty z innymi psami, by dorastający airedale nie wdawał się w bójki z każdym napotkanym psem, także cockerem znajomych czy mieszkającym po sąsiedzku owczarkiem…
* Nie demonizujcie Państwo zdolności obrończych swego airedale teriera, nie jest to maszyna do walki, jak często usiłuje się przedstawiać amstaffy czy staffordshire teriery. Airedale ma bardzo przyjacielski charakter i wychowanie powinno bazować właśnie na tej cesze jego psychiki. Znajdźcie Państwo koniecznie czas na to, by ze swoim psem pobawić się, pomówić do niego (potrafi słuchać!) czy pobiegać po łące. Kontakt z właścicielem pobudza jego przywiązanie do przewodnika i – po prostu – przynosi mu radość.
* Konsekwentne wychowanie, począwszy do 3 miesiąca życia, i dobre żywienie w połączeniu z odpowiednią porcją ruchu czyni ze szczeniąt airedale prawdziwe „gentledogs”.

Należy:
* Wychowywać go twardą, ale czułą ręką
* Rozwijać w nim pewność siebie i poczucie własnej siły
* Konsekwentnie żądać wykonywania poleceń
* Nie przerywać szkolenia przed ukończeniem przez psa 15 miesięcy, choćby wydawało się, ze wszystko już umie,
* Poświęcać wiele czasu na zabawę z psem,
* Zapewnić mu wiele możliwości wyhasania się
* Jeśli jeździcie Państwo na polowanie – zawsze nagradzać go po dojściu zwierzyny.

Nie wolno:
* Lekceważyć jego duszy sportowca,
* Zmuszać go do mieszkania wespół z kotami,
* Wyładowywać na nim swych humorów,
* Próbować posłuchem zwalczyć jego burzliwy temperament
* Pozostawiać go zbyt często samego.

ŻYCIE CODZIENNE

Cichy jak… airedale
W przeciwieństwie do większości terierów airedale terier szczeka raczej rzadko. Dzięki temu Państwa sąsiedzi nie będą mieli zbyt wiele powodów do uskarżania się na psa – chyba że ich kot będzie się zapuszczał do państwa ogrodu…

Co należy wiedzieć:
* Chętnie się pluska, nawet w lodowatej wodzie
* Lubi długie, wyczerpujące spacery
* Nie da się go namówić do rezygnacji z radości polowania
* Pchły i kleszcze doskonale czują się w jego sierści
* Wymaga regularnego trymowania
* Cena szczenięcia i koszt utrzymania niższe, niż można by się spodziewać

Warunki życia
Airedale terier pogodzi się z życiem nawet w małym mieszkaniu, pod warunkiem jednak, że kilka razy w ciągu dnia będzie miał możliwość stosunkowo długiego spaceru, na którym będzie się mógł i wyhasać i poćwiczyć swe stalowe mięśnie. Pamiętajmy, że jest to pies rozmiarów i wymagań ruchowych takich samych, jak owczarek niemiecki! Jeśli naprawdę chcecie Państwo zapewnić idealne warunki życia swemu airedale, to powinniście Państwo mieszkać raczej w domu z ogrodem lub – jeszcze lepiej – na dużej ogrodzonej działce. Airedale terier mieszkający w mieście gotów jest zaspokoić się kilkoma spacerami dziennie (w tym przynajmniej jeden ponad godzinny!) , o tyle pies mieszkający poza miastem będzie nieszczęśliwy, jeśli przynajmniej połowy dnia nie będzie mógł spędzić na świeżym powietrzu i w ruchu. Psy tej rasy absolutnie nie nadają się do trzymania w budzie, na łańcuchu czy w kojcu nie bez kozery mówi się o nich ‘król terierów’!

Żywienie
Dorosły airedale terier potrzebuje dziennie 400 gramów mięsa, które zapewnią mu wystarczającą ilość białka, do tego konieczne są wypełniacze typu ryżu czy makarony (około 200 gramów) i warzywa i owoce, ułatwiające dostarczenie psu niezbędnych witamin. Psy pracujące, zwłaszcza zimą, potrzebują więcej pokarmu – czasami nawet dwa razy więcej! – i warto ich jadłospis uzupełnić o tłuszcze zwierzęce, będące źródłem energii. Tuszę airedale teriera trzeba jednak stale kontrolować (pod dłonią na klatce piersiowej powinny być wyraźnie wyczuwalne żebra). Nie wystarczy sugerować się wyglądem psa – to samo zwierzę przed i po trymowaniu optycznie chudnie o dobrych kilka kilogramów…

Zdrowie
Airedale jest w zasadzie psem wyjątkowo zdrowym i nie chorującym – jedynie wśród psów trzymanych w generalnie przegrzewanych mieszkaniach zdarza się podatność na egzemy skórne. Lekarze weterynarii sugerują także częstsze niż u innych ras podrażnienia przewodu pokarmowego (z zapaleniem śluzówek włącznie), ale dotyka to niewielkiego procentu psów. Zdrowy, mocny airedale terier doskonale znosi, dzięki swej gęstej sierści zarówno śnieg, jak i niskie temperatury i pluchę. Jeśli przemarznie – co czasami się zdarza – trzeba przez kilka dni troskliwie kontrolować stan uszu, które w takiej sytuacji są podatniejsze na zapalenia.

Uwaga na kleszcze!
Skórę airedale teriera trzeba w zasadzie po każdym spacerze starannie przejrzeć w poszukiwaniu kleszczy, które wpijają się w skórę i żywią się krwią psa. Ponieważ przenoszą one wiele groźnych chorób, przeto lepiej zawczasu zabezpieczyć psa stosownymi preparatami lub obrożą przeciwkleszczową. Przy podejrzanych objawach – zwłaszcza gorączce – trzeba pilnie pójść do lekarza!

Pielęgnacja
Tak gęsta sierść, jaka ma airedale, nie sprawia w zasadzie żadnych problemów – jeśli tylko regularnie, czy to trymerem czy palcami, usuwa się z niej martwy włos. Pielęgnację wystawowego airedale teriera (patrz ramka) lepiej pozostawić specjalistom, samemu ograniczając się go przejechania psa szczotką, zwalczania pcheł i innych pasożytów (obroża przeciwpłchłowa, preparaty owadobójcze) i – od czasu do czasu – wykąpania psa w specjalnym szamponie dla psów o twardej sierści.

Trymowanie
Trymowanie to w zasadzie usuwanie martwych włosów z psiej sierści (psy które nie linieją – nie gubią martwego włosa). Termin ten bywa używany także szerzej – jako całość zabiegów pielęgnacyjnych przeprowadzanych przez psiego fryzjera (trymera). Airedale terier przygotowywany jest w zasadzie podobnie jak foksterier: sierść na uszach jest starannie skracana, by ucho wydawało się mniejsze a głowa dłuższa, niż jest to w rzeczywistości. Równie krótko przystrzygany jest włos na czole, na policzkach i na podgardlu, zaś od 1/3 długości głowy zostawia się brodę. Cały przód psa (z wyjątkiem kończyn) jest także mocno przystrzygany, by pies wydawał się węższy, a tył ud trymuje się króciutko, by pies wydawał się krótszy, a włos na ogonie zawsze powinien być krótki. Na reszcie ciała przeskubuje się psa, usuwając tylko martwe włosy. Trymowanie nie ma nic wspólnego z przycinaniem włosów, ale jest czynnością dla psa absolutnie bezbolesną.

Czy to prawda, że…
…airedale teriery szybko się starzeją?

Nieprawda. Psy tej rasy dopiero w wieku około 3 lat osiągają pełnię swych sił fizycznych, do 5 roku sa psami stosunkowo młodymi i zachowują przez wiele lat całkowita sprawność fizyczną i psychiczną, Dopiero w wieku około 9 lat zaczyna im bardzo powoli słabnąć słuch i – czasami – wzrok, zaś odporność fizyczna spada dopiero około 10 roku życia.
konsekwentnym wychowaniem można sprawić, ze airedale terier zaprzyjaźni się z kotami?
Nieprawda. Psy tej rasy mają przyrodzoną niechęć do kotów i oduczanie ich gonienia kotów jest skazane na niepowodzenie., Bardzo konsekwentnym i stanowczym wychowaniem można co najwyżej zmusić psa do tolerowania domowego Mruczka, ale o przyjaźni nie ma co marzyć.
…kosztowna pielęgnacja sierści ma rozstrzygający wpływ na wyniki wystaw psów?
Prawda. Wystawa to konkurs wyglądu psa, a ten zależy od wielu czynników, także od umiejętności i talentu psiego fryzjera. Umiejętnym trymowaniem można podkreślić zalety budowy psa lub ukryć albo przynajmniej zatuszować jej wady.

Copyright © for photo by Agnieszka Doner