AUSTRALIAN CATTLE DOG w pigułce

AUSTRALIAN CATTLE DOG w pigułce

Pies o niepowszednim wyglądzie, o szybkich ruchach i czujnym spojrzeniu zwraca uwagę ludzi. Wielu z nich bierze go za zwykłego ‘wielorasowca’ i gotowych jest zbagatelizować jego cechy, zwracając się ku modniejszym i bardziej eleganckim rasom. Łatwo w ten sposób przegapić Australian Cattle Doga – psa będącego zbiorem zalet. Ten wytrwały i ruchliwy pies zaganiający jest potomkiem dingo. Rasa ta – w tłumaczeniu nosząca nazwę australijskiego psa do bydła – jest stosunkowo młoda, a wyhodowana została specjalnie do pracy w wyjątkowo wysokich temperaturach. Australijscy farmerzy byliby bez niej bezradni, gdyż tylko ACD jest w stanie sprostać ich wymaganiom w trudnych warunkach klimatycznych.

OPIS

    * Zwarta sylwetka
    * Harmonijna budowa ciała
    * Naturalny wygląd
    * Stojące i szeroko rozstawione uszy
    * Inteligentne spojrzenie
    * Gładka, nieprzepuszczająca wody sierść
    * Wysokość w kłębie: 46 do 51 cm u psów, 43 do 48 cm u suk
    * Waga: w zależności od rozmiarów psa
    * Przeciętna długość życia: 15 d 16 lat

Praca w najtrudniejszych warunkach
Australian Cattle Dog (zwany także australian heeler) powstał w pierwszej połowie XIX wieku z krzyżówek dingo, półdzikiego rudego australijskiego psa, z przywiezionymi z Europy reprezentantami takich (dziś już najczęściej nieistniejących) ras, jak Smithfield czy Black Bobtail, które po prostu w niezwykłych upałach Australii nie były w stanie spełniać swej europejskiej funkcji – przeganiania stad z pastwisk na jarmark. Rodzimy dingo doskonale dostosował się do temperatur antypodów, ale z kolei bywał zbyt agresywny i jako zwierzę półdzikie nie nadawał się do szkolenia pasterskiego. Farmerzy potrzebowali psa wytrwałego, karnego, ochoczego do pracy, szybkiego – a zarazem dobrze znoszącego wysokie temperatury, odpornego i niezbyt wymagającego.

Zaczęło się od dingo
W 1830 roku uczyniono pierwsze próby uzyskania takiego psa przez krzyżówki psów autochtonów z psami białych przybyszów. Wychowaną przez Aborygenów sukę dingo skrzyżowano ze znanym z głośnego ostrzegania i mocnych zębów psem rzeźnickim z Smithfield. Szczenięta z tego skojarzenia – wszystkie – miały rudą sierść matki i krótki ogon po ojcu. Gdy dorosły mogły pracować w warunkach straszliwego upału nie męcząc się zbytnio, a bydło słuchało się ich bez wahania. Pozostał jeszcze tylko problem gryzienia – smithfield gryzł krowy, a tego farmerzy tolerować nie mogli… W dziesięć lat później Thomas Hall, obszarnik z Nowej Walii na południu Australii sprowadził ze Szkocji parę krótkowłosych collie o umaszczeniu blue merle i ponownie skrzyżował je z potomstwem smithfieldów i dingo. W ten sposób powstał pies łatwy w szkoleniu, odporny na wysokie temperatury i chętny do pracy ze stadem. Rude i błękitne potomstwo psów Halla, zwane heelerami Halla lub po prostu heelerami, było jak jeden mąż psami o stojących uszach, żywej inteligencji i wrodzonych umiejętnościach pasterskich. Nie zakończono na tym jednak dalszych prób hodowlanych – heelery łączono z psami zwanymi red bobtails, z kelpie (australijski pies pasterski w typie owczarka), z bobtailem – owczarkiem staroangielskim oraz – wedle wszelkich znaków na niebie i ziemi – z dalmatyńczykiem.

Do Europy dopiero w 1979 roku
Od 1893 roku Australian Cattle Dog hodowany był tylko z zachowaniem czystości rasy, a w 1897 roku hodowcy opracowali pierwszy wzorzec, na podstawie którego Kennel Club Nowej Południowej Walii uznał tę rasę w 1903 roku. Wzorzec ten obowiązywał aż do 1963 roku, kiedy to nowa wersję opracowała Australian National Kennel Council, nadając heelerom nazwę Australian Cattle Dog. W 1979 roku pierwsze egzemplarze tej rasy przybyły do Europy, robiąc od razu furorę w Wielkiej Brytanii, gdzie do dziś psy tej rasy są chętnie widziane na wystawach psów, choć nie są już tak rzadkie. Szczególną popularność psy te zdobyły – oczywiście, poza Australią – w USA, gdzie Australian Cattle Dog wylądował na 54 miejscy listy najpopularniejszych ras, wyprzedzając choćby o dwanaście miejsc berneńskiego psa pasterskiego. W Polsce pierwsze hodowle psów tej rasy pojawiły się jeszcze w ubiegłym wieku…

I po piętach!
Australian Cattle Dog bywa także nazywany Australian Heeler, gdyż ponoć nieposłuszne krowy zmusza do posłuchu szczypaniem w pęciny – a ‘heel ‘ po angielsku znaczy pięta lub pęcina u bydła.

CHARAKTER
Ten wierny pies o nietypowej maści jest oddany całej rodzinie bez reszty. Wychowywanie i szkolenie Australian Cattle Doga polega na stawianiu mu zadań, które z zapałem wykona. Konsekwentnie wychowany staje się doskonałym, czujnym i wiernym towarzyszem rodziny.

Plusy:

    * Niezależny
    * Zwinny i żywy
    * Wytrzymały
    * Niezbyt głośny
    * Wierny
    * Doskonały stróż
    * Radosny charakter

Minusy:

    * Wobec obcych bywa nieufny i ostry
    * Nie lubi miasta

Czule opiekuje się dziećmi i stadem swego pana
Ten przybysz z dalekiej Australii ma wiele zalet. Jest zrównoważony, cierpliwy i miły. W pracy jest odważny i doskonale wypełnia obowiązki psa zaganiającego, pasterskiego, stróżującego i rodzinnego. Można na nim polegać w każdej z tych dziedzin, a gdy odejdzie po kilkunastu latach wspólnego życia nic nie będzie w stanie go zastąpić.

Mało szczeka
Australia, Queensland czy Nowa Południowa Walia, 45 stopni w cieniu. Bydło pasie się na pożółkłej, ciągnącej się na wiele kilometrów trawie. Nagle rozlegają się dziwne dźwięki, przypominające krzyk sowy – i jak spod ziemi wyrastają psy. Niektóre błękitne, niektóre rude, cętkowane. Krótkimi szczeknięciami, przypominającymi głosy drapieżnych ptaków, zbierają rozproszone stado. Nie boją się szybkim uderzeniem zębów – bolesnym, ale nie zostawiającym śladów – zmusić do posłuchu najpotężniejszego byka. Australian Cattle Dog nie ma sobie równych w pasieniu na całym kontynencie.

Nie jest zazdrosny
Australian Cattle Dog jest bardzo przywiązany do swego pana czy pani, kocha cała rodzinę i bardzo niechętnie się z nią rozstaje, choćby na krótko. Nigdy nie bywa zazdrosny o małżonka czy o dzieci swego pana. Zazdrość dobra jest dla humorzastych czy przesadnie dbających o siebie psów wystawowych, ale nie dla psa tak oddanego pracy, jak Australian Cattle Dog. Nie potrzebuje miękkiego łóżka – wystarczy mu koc rzucony na podłogę w kuchni albo nieduża nawet buda na podwórku. Nie wymaga wiele, wystarczy mu poczucie że jest potrzebny, kochany i ceniony przez wszystkich członków rodziny. Jego przodkowie przez całe lata doglądali stad śpiąc na gołej ziemi i żywiąc resztkami posiłku pasterza. I dziś obędzie się byle czym, aby tylko móc przebywać jak najdłużej ze ‘swoją’ rodziną.

Ochroniarz z urodzenia
Pies tak wierny i obowiązkowy jest, rzecz jasna, wspaniałym stróżem. Obcy może wejść na teren pilnowany przez Australian Cattle Doga tylko wtedy, jeśli zawczasu został psu przedstawiony przez właściciela i to w odpowiedniej formie! Każdy nieproszony gość musi mieć się na baczności, by heeler nie potraktował go jak nieposłuszne zwierzę, wychodzące poza swój wyznaczony rewir… Na szczęście Australian Cattle Dog jest w zasadzie pozbawiony niepowstrzymanej agresji psów obrończych; on tylko wykonuje swoje zadanie. Z drugiej strony pies ten jest w stanie objąć swym dozorem olbrzymie przestrzenie, sięgające kilku hektarów – nikt nie wie, jak to robi, ale zawsze jest tam, gdzie dzieje się coś nieprzewidzianego i samodzielnie podejmuje decyzje. Psy te doskonale współpracują ze sobą, a para Australian Cattle Dogów ustrzeże farmy i jej mieszkańców lepiej niż agencja ochrony! Wieczorem natomiast psy wracają na farmę i nieruchomo leżą u stóp swego pana – tylko czujny wzrok wskazuje, że wcale ich służba się jeszcze nie skończyła!

Pies i dziecko
Stosunki między dziećmi a psami tej rasy układają się ogólnie rzecz biorąc dobrze. Zwłaszcza suki wykazują silne instynkty opiekuńcze wobec małych dzieci. Kiedy dzieci się kąpią – nawet w wannie – pies siedzi niewzruszony na posterunku i bacznie pilnuje, bo wie, że mały człowiek potrafi się utopić… Opiekuńczość psa może być czasami nawet dość męcząca – gdy za spodenki ściągnie chłopaka z poręczy, na której ten usiłuje balansować albo gdy pies sprowadzi rodziców, by położyli kres niebezpiecznym zdaniem psa zabawom.

Walka na całego
Psy tej rasy – samce – mają dość dominujący charakter. Nie dążą do bójki za wszelka cenę, ale zaczepione będą bronić się ze wszystkich sił, nie mając najmniejszych oporów przed gryzieniem na serio. Przegrać walkę, zgodzić się na położenie sobie głowy na kłębie czy łapy na klatce piersiowej to dla Australian Cattle Doga nie pojęte i nie do pogodzenia z jego charakterem. To naturalne – czy ktoś, komu przychodzi strofować i trzymać w ryzach potężnego byka może poddać się jakiemuś psu?

Idealny właściciel

    * Nawet jeśli właściciel Australian Cattle Doga nie jest rolnikiem, to powinien mieszkać na wsi i lubić przyrodę. Psy tej rasy zupełnie nie nadają się do życia w mieście, gdyż nie są w stanie zaakceptować ani zanieczyszczonego środowiska ani nieustannego hałasu ulicznego.
    * Wychowanie szczeniąt tej rasy trzeba rozpocząć możliwie jak najwcześniej. Szczególnie wskazane są tu konsekwencja, cierpliwość i skłonności przywódcze. Jeśli będziecie państwo musieli go skarcić, to trzeba to zrobić tak, by pies wiedział, że dzieje się tak z uczucia do niego i że stawiacie mu państwo wysokie – ale wykonalne – wymagania.
    * Nie usiłujcie państwo nawet mścić się na psie na jego nieposłuszeństwo czy nadmiar aktywności, a raczej starajcie się powodować nim tylko za pomocą pozytywnych uczuć.
    * Do dobrego wychowania należy także przyuczenie psa do akceptowania i szanowania państwa znajomych. Od szczenięctwa trzeba psu pokazywać różnice między nieproszonymi gośćmi a chętnie widzianymi znajomymi.
    * Nieposłuszny Australian Cattle Dog to prawdziwe utrapienie dla właściciela i całej okolicy. Nie można dopuścić do zbytniej samowoli, a raczej powściągnąć jego samodzielność przez traktowanie go zdecydowane, ale pełne miłości i ograniczenie nieposłuszeństwa, a zastąpienie go współpracą z człowiekiem. Na tej bazie zbudować można trwałe i serdeczne więzi między psem a właścicielem.

Należy:

    * Organizować psu zajęcia, w których mógłby wyładować swą energię.
    * Lubić go w dokładnie takim samym stopniu, jak on lubi swego pana.
    * Postępować energicznie i zdecydowanie, ale nigdy brutalnie.
    * Umożliwić mu życie w kontakcie z przyrodą.

Nie wolno:

    * Zamykać go na dłużej
    * Nie dawać mu zajęcia, za które mógłby czuć się odpowiedzialny
    * Wyrabiać w nim agresji
    * Utrudniać mu stałego i serdecznego kontaktu z rodziną
    * Traktować go brutalnie

Życie wespół z Australian Cattle Dog jest nieskomplikowane i przyjemne, jeśli tylko możecie państwo zaproponować mu rozległe przestrzenie do pilnowania. Jest to pies niewymagający i w utrzymaniu, i w pielęgnacji.

Co należy wiedzieć:

    * Przywykły do surowych warunków, odważny pies podwórzowy
    * Musi mieć zajęcie, nie może gnuśnieć
    * Nienawidzi smyczy
    * Nie ucieka
    * Chętnie wykonuje powierzone mu zadania
    * Zafascynowany bydłem – musi je zaganiać!
    * Czujny stróż
    * Rzadki, stąd bywa drogi
    * Niezbyt kosztowny w utrzymaniu

ACD w Europie
Od czasu przybycia na nasz kontynent w 1979 roku psy tej rasy biorą co roku z powodzeniem udział w konkursach posłuszeństwa, co przyczyniło się do popularyzacji rasy w Wielkiej Brytanii, Finlandii, Belgii i Holandii. W Polsce pierwszy miot tej rasy urodził się w 2001 roku.

Warunki życia
Nie sposób trzymać w miejskim mieszkaniu Australian Cattle Doga. Nie jest to co prawda pies duży, nie przekracza 51 cm wzrostu, ale nie jest to powód, by skazywać go na życie w czterech niedużych ścianach z niewielkim balkonem… Wystarczy wspomnieć jego pochodzenie, by zrozumcie, że pies ten potrzebuje przestrzeni, oddechu, rozległych pól i łąk. Jego zadanie – i jego szczęście – to pilnowanie stad bydła. Jeśli nie będzie stada, to z równym przekonaniem pies będzie niezmordowanie pilnował całego terytorium swego pana, przemierzając je bezustannie z jednego końca w drugi… Nawet w letni skwar, kiedy zamiera całe życie, Australian Cattle Dog nie porzuci swego posterunku – wszak nie takie upały znają jego przodkowie i można mieć wrażenie, że im większy upał, tym pies czuje się lepiej i z wywieszonym językiem i zadartym ogonem pilnuje ‘swojego’ terytorium. Jakiegokolwiek zbliżającego się człowieka wypatrzy szybciej, niż ten zdąży zauważyć psa – i dopiero charakterystyczny szczek Australian Cattle Doga przy płocie sprawi, że intruz zastanowi się dwa razy nad wejściem na nie swój teren…

Żywienie
Australian Cattle Dog wymaga posiłków dwa razy dziennie – surowe mięso, warzywa, gotowany ryż czy makaron albo nieco psich chrupek zmieszanych z rosołem. Porcja powinna składać się z równych części: porcji mięsa i takiej samej porcji dodatków (warzyw i makaronu). Pies tak aktywny nie musi się bać przekarmienia, stąd nie ma żadnych ograniczeń w dawaniu mu drobnych przekąsek – zresztą, psy tej rasy same sobie regulują ilość pokarmu i potrafią bez wyraźnej przyczyny dzień czy dwa pościć. Największym przysmakiem jest dlań niezbyt dokładnie obrana z mięsa szpikowa kość….

Zdrowie
Australian Cattle Dog ma niezmożone siły i żelazne zdrowie – jeśli tylko zapewnić mu należytą porcję ruchu. Trzeba tylko pamiętać o regularnym czyszczeniu dużych psich uszu… Dawniej poważnym problemem była wrodzona głuchota niektórych Australian Cattle Dogów, ale dziś większość hodowców uporała się już z tym problemem i głuchych psów jest znikoma liczba.
Warto także pamietać, że pewien Australian Cattle Dog z Queenslandu słynie jako najstarszy pies świata – ‘Bluey’ służył swemu panu okrągłe 20 lat przy stadzie, póki nie oddał stanowiska pracy jednemu ze swych potomków, a sam żył jeszcze 9 lat i 5 miesięcy!

Pielęgnacja
Włos okrywowy Australian Cattle Doga jest gęsty, przy czym każdy włos jest prosty i twardy, a zarazem gładko przylegający, dzięki czemu sierść psów tej rasy jest ‘wodoodporna’. Pod brzuchem psa – aż do zadniej części tylnych kończyn – włos jest nieco dłuższy, tworzący ‘portki’. Na głowie, włącznie z uszami, i na przedniej części kończyn włos jest zdecydowanie krótki – na tułowiu natomiast ma długość od 2,5 do 4 cm. Regularne szczotkowanie włosa poprawia jego kondycję, ale zapomnienie o tej czynności na tydzień czy dwa tez nie będzie tragedią. Kąpanie Australian Cattle Doga nie powinno być zbyt częste, znacznie lepiej zmyć brud zwykłym prysznicem z letnią wodą, bez użycia szamponu.

Czy to prawda, że…
… Australian Cattle Dog źle znosi życie w rejonach częstych deszczy?
Nieprawda. Jego gęsta przylegająca sierść chroni go przed przemoknięciem.
… nie cierpi kotów?
Nieprawda. Jako wzorowy stróż podwórza potrafi pogodzić się z ich obecnością.
…niszczy sprzęty w domu?
Nieprawda. Zapędy niszczycielskie są protestem na warunki, w jakich popada w stres: z reguły to zbyt małe mieszkanie i za mało ruchu.
…doskonale nadaje się na psa dla całej rodziny?
Prawda – pod warunkiem, że znajdziemy mu odpowiednie zajęcie.
…nie lubi być rozpieszczany?
W pewnym sensie. Nie ma co marzyć, że Australian Cattle Dog będzie spokojnie czekał kilkanaście minut, aż go wyszczotkujemy – z drugiej strony uwielbia pieszczoty i zabawy

ZOBACZ TEŻ
wzorzec
esej

COMMENTS

  • T

    gdzie mogę go kupić????

    • Adam Janowski

      NIe zajmujemy sie pośrednictwem w zakupie psów (oprócz – ewentualnych – ogłoszeń hodowli. Najprostszą metoda jest wklepanie w gooogle’a hasła “Australian cattle dog -szczenięta” lub “hodowle” – i kontaktowanie sie bezpośrednio z hodowcami. Pozdrawiamy

Dodaj komentarz