CHART ROSYJSKI BORZOJ w pigułce

CHART ROSYJSKI BORZOJ w pigułce

Ten arystokratyczny pies do polowania na wilki powstał w XVI wieku na dworze carów i ich świty. Ta najsłynniejsza rosyjska rasa była w XIX wieku wyznacznikiem pozycji właściciela. Wielki książę Nikołajewicz miał około 150 borzoi. Dziś pies ten święci triumfy na całym świecie.
Niektórzy historycy widzą w borzoiu potomka chartów faraonów ze starożytnego Egiptu. Ich potomstwo wraz z upływem czasu miało dotrzeć do całej Europy i Azji. Dzisiejszy borzoi miałby zatem być krzyżówką potomków psów faraonów i rosyjskiego owczarka o długim włosie.

OPIS
* Szlachetny wygląd
* Długa, wyciągnięta głowa
* Wąskie, płaskie czoło
* Oczy w kształcie migdałów
* Wygięty grzbiet
* Długi, piękny włos
* Wysokość w kłębie: 70 do 82 cm u psów, 65 do 77 cm u suk
* Waga: między 35 a 45 kilogramów
* Przeciętna długość życia: 12 lat

Pochodzenie
Popularna, choć niezbyt przekonująca teoria głosi, że borzoi pochodzi w prostej linii od staroegipskich chartów faraonów. Ta długa linia wielu pokoleń nie da się jednak prześledzić na całej długości. Bardziej prawdopodobne jest przypuszczenie, że psy w typie charta pochodzące od rozmaitych psów domowych powstały w wielu krajach niezależnie od siebie w sprzyjających do tego warunkach geograficznych – wszędzie tam, gdzie istniały rozległe bezleśne równiny, umożliwiające używanie do polowań psów kierujących się głównie wzrokiem. Idealną krainą były do tego rozległe rosyjskie stepy. Można przyjąć, że wraz z wędrownymi plemionami azjatyckimi przywędrowały tu także azjatyckie charty, które krzyżowały się z lokalnymi odmianami chartów. Malowidło w cerkwi św. Zofii w Kijowie pochodzące z XI wieku pokazuje polowanie z nagonką z użyciem psów, a słynna Anna Rosyjska, zawierając w 1081 roku ślub z francuskim królem Henrykiem I przywiozła do Francji trzy rosyjskie borzoie. Oczywiście, w stosunku do nich nie można mówić o borzoiach w dzisiejszym rozumieniu tego słowa. Od XIV czy XV wieku przodkowie borzoi używani byli przez rosyjskich magnatów i ich dworzan do polowania na zające, lisy i wilki. W XVIII wieku polowania z chartami osiągnęły wśród rosyjskiej szlachty olbrzymią popularność – nie jako sposób polowania, ale jako dowód i wyznacznik statusu społecznego i bogactwa. Uwłaszczenie chłopów w 1861 roku oznaczało jednak wyraźne ograniczenie przywilejów szlachty i zmniejszenie liczby olbrzymich rosyjskich psiarni. Mimo to już wkrótce potem pojawiły się pierwsze księgi rodowodowe dla chartów.

Nowoczesny borzoi
Początkowo określenie ‘borsaja’ (później skrócona do ‘borzoi’) używane było w Rosji na określenie wszystkich chartów. Pierwszy wzorzec rasy, którą dziś znamy jako charta rosyjskiego borzoia pochodzi z 1888 roku. Rok wcześniej Wielki Ksiażę Nikołaj Nikołajewicz założył największą hodowle w swoim czasie borzoi – ‘Piecznojagd’. Potomstwo suki ‘Strieła’ i psa ‘Gołub’’ stąło się podstawa do określenia nowoczesnego wzorca rasy. Także i poza Rosją powstały pierwsze hodowle chartów rosyjskich – jedną z nich miał choćby Karol Fryderyk, król pruski. Dowodem na to, jak bardzo ceniono borzoie w ówczesnej arystokratycznej Europie może być oficjalne zdjęcie z obchodów srebrnych godów niemieckiej pary cesarskiej (1906), gdzie na pierwszym planie widzimy białego borzoia. Podobnie jak wiele innych ras, chart rosyjski ogromnie ucierpiał wskutek obu wojen światowych i zachodzących po nich przemian społecznych. W 1945 roku hodowlę odbudowano w zasadzie na podstawie nielicznej grupy psów zachowanych poza Związkiem Radzieckim.

Mylące podobieństwo
Słynny hodowca Max von Stephanitz, twórca i ojciec owczarka niemieckiego, przez wiele alt wspominał, jak to pewnego razu na wystawie psów w Strasburgu przez przypadek owczarki niemiecki trafiły na jeden ring z borzoiami. Charty natychmiast wzbudziły się tak, że wystawcy nie byli w stanie nad nimi zapanować i próbowały za wszelka cenę sięgnąć owczarków. Dla Stephanitza był to dowód, jak bardzo jego ukochane owczarki przypominały wyglądem wilka – tradycyjnego i jedynego poważnego przeciwnika barzoi.

CHARAKTER
Do swego właściciela chart rosyjski podchodzi często z pewnym dystansem. Nie dajmy się zwieść: nie jest to w żadnym razie wyraz obojętności, a raczej pewna forma okazania szacunku. Borzoi za maską wyniosłej obojętności skrywa mnóstwo uczucia i serdeczności.

Plusy
* Czuły
* Niezwykle wrażliwy
* Bardzo inteligentny
* Spokojny
* Czysty
* Elegancki
* Energiczny
Minusy
* Bardzo dumny
* Humorzasty

Bardzo wrażliwy – wymaga spokojnego i opanowanego wychowania.
Były łowca wilków z biegiem lat przemienił się w czułego psa do towarzystwa – ale zachował swą niezwykła siłę i niewiarygodną wprost szybkość. Swoich państwa kocha miłością graniczącą z ubóstwieniem.
Zachowaniem charta rosyjskiego powoduje mieszanina wyniosłości i dobroduszności. Można zeń uczynić wspaniałego towarzysza, ale trzeba wychowywać go serdecznie, stanowczo i z wyczuciem. Zgodnie z swym pochodzeniem i z zasadami dobrze urodzonych przodków, zachowuje się z arystokratyczną powściągliwością i pewną dozą flegmatycznej elegancji.

Ceni komfort i przyjaźń
Ten koneser życia ceni sobie miękkość poduszek, ciepło kominka i wygodnej kanapy. W takim otoczeniu zadowolony spogląda na świat z pewnym rozleniwieniem i sytym spokojem, wolny od doczesnych trosk. Zdarza się, że godzinami potrafi spoczywać na kanapie z półprzymkniętymi oczyma i nie drgnąć ani na milimetr. Ceni sobie swój komfort życia, spokój i bezpieczeństwo, ale zaskoczony czymś niespodziewanym potrafi zareagować ostro i zdecydowanie!
Jeśli barzoi zaufa swym opiekunom, to można być absolutnie pewnym jego oddania. Mimo to zawsze będzie nieco wycofany w kontaktach z człowiekiem – nawet najgłębsze uczucia objawia jedynie inteligentnym spojrzeniem, ruchem eleganckiej głowy czy wiele mówiącym westchnieniem.

Stróż?
Uczynienie z barzoia psa stróżującego wymaga wprawdzie długotrwałych ćwiczeń, ale jest najzupełniej możliwe. Ponieważ jest to pies z natury dość podejrzliwy i niechętny wobec obcych, trzeba go od maleńkości uczyć, jaka jest różnica miedzy gościem a intruzem. Jeśli będziecie państwo zbytnio wyostrzać jego charakter, to istnieje poważne niebezpieczeństwo, że obudzicie uśpione w nim instynkty łowieckie i pewną dozę agresywności. Postępując wrażliwie i z uczuciem można uczynić z charta rosyjskiego doskonałego stróża, który potraktuje swe nowe zadanie bardzo odpowiedzialnie i wypełniał je bezie z pełnym oddaniem.

Zakaz polowań
W Polsce – podobnie jak w prawie całej Europie, a i w Ameryce) istnieje zakaz polowań z chartami i ich mieszańcami, a na posiadanie charta na terenach wiejskich trzeba mieć specjalne pozwolenie. Psy te muszą zatem wyładowywać swą energie w inny sposób – dobrym pomysłem są tu organizowane przez wszystkie kluby charta w całej Europie wyścigi i coursingi, gdzie psy zajadle ścigają mechanicznego zająca. Startujące w wyścigach psy muszą być do nich specjalnie przygotowywane.

Pies i dziecko
Borzoi jest psem dostatecznie inteligentnym, by znać granice tego co wolno, a co nie. Nie jest złośliwy, ale nie znosi niewłaściwego traktowania. Jeśli uzna, że nie odpowiada mu traktowanie go przez malucha, odejdzie lub nawet pokaże zęby, by powstrzymać dziecko przed zbytnim spoufalaniem się.

A inne zwierzęta?
Borzoi nie lubi się dzielić swymi przywilejami – i swym panem – z kimkolwiek. Zazdrośnie strzeże swej pozycji i swoich praw i jest raczej stanowczy niż łagodny. Jego stosunek do innych zwierząt domowych bywa zatem dość nieprzyjemny… Należy go bacznie obserwować i jeśli tylko wyda się nam, że zaraz dojdzie do awantury, trzeba koniecznie ingerować! Wobec obcych zwierząt – także kotów i ptaków – niebacznie zapędzających się na naszą działkę borzoi nie zna litości.

Idealny właściciel

* Spokój i sprawiedliwość to naczelne zasady w kontaktach z borzoiem. Opanowanie właściciela wyrównuje pewną nerwowość psa i ułatwia wzajemne porozumienie. Nie można jednak nigdy pozwolić borzoiowi na przejecie rządów w domu, gdyż będzie jeszcze bardziej ‘humorzasty’, zaś prowadzony silną ręką będzie spokojny i zadowolony. Jak wszystkie charty także i chart rosyjski potrzebuje wyjątkowo dużo ruchu.
* Zdecydować się na borzoia można tylko wtedy, jeśli jest się pewnym, że dysponuje się odpowiednią ilością wolnego czasu. Psy tej rasy potrzebują stałej obecności człowieka, jego uwagi i uczucia. Za względu na swój charakter borzoi pozostawiony zbyt długo sam sobie może popaść w panikę lub przynajmniej w głęboką depresję.
* Przyjaciół i gości trzeba ostrzec, ze domu pilnuje borzoi, i trzeba zatem zbliżać się spokojnie i dość ostrożnie. Chart rosyjski na straży jest psem nie uznającym kompromisów i potrafiącym być naprawdę groźnym. Zadaniem człowieka jest ustrzeżenie się błędów i nieporozumień, bo pies wykonuje dokładnie to, co mu nakazano: pilnuje domu!
* Nie należy oddzielać się od swego borzoia, a raczej zawsze starać się zabierać go ze sobą wszędzie. Na pewno lepiej unikać zostawiania go na kilka dni pod opieką innych ludzi – borzoi jest psem bezgranicznie oddanym jednemu, jedynemu panu.

Należy:
* Zapewnić mu spokojne i ustabilizowane życie.
* Zadbać o odpowiednia porcję ruchu i treningu.
* Okazywać mu uczucie.
* Szanować jego powściągliwość.

Nie wolno:
* Zostawiać go na długo samego.
* Zamykać go w czterech ścianach mieszkania.
* Traktować go niesprawiedliwie czy brutalnie.
* Szczędzić mu długich spacerów na świeżym powietrzu.

ŻYCIE CODZIENNE
Co należy wiedzieć:
* Wiele wybiegu to podstawowy warunek posiadania borzoia.
* Szybko rośnie.
* Wzorowy pies do towarzystwa.
* Konieczne zróżnicowane żywienie.
* Nie można go przekarmiać.
* Niezbędne jest staranne czesanie i szczotkowanie.
* Wrażliwy kościec i żołądek.
* Niezbyt drogi.
* Umiarkowane koszty utrzymania.

Jego sylwetka modelki wymaga wiele uwagi i pielęgnacji
Niegdyś nieustraszony myśliwy z carskiej sfory nie mógł być ani słabowity ani zbyt wrażliwy. Jednak zarówno ciało, jak i psychika tego psa wymaga wiele starań i wysiłku ze strony właściciela. Borzoi jest niczym udzielny władca, który we wszystkim chce być – i jest – niepowtarzalny!

Warunki życia
Borzoie, które dziś żyją w całej Europie czy Ameryce, dawno zapomniały już o życiu w polującej sforze. Od dawna już zabroniono już polowań z chartami. I choć charty nie są już myśliwymi, to nadal biegają, by rozładować nadmiary energii i zachować formę – w wyścigach lub coursingach. Nigdy nie odmawiajmy swemu psu długich spacerów na świeżym powietrzu. W domu będzie czuł się najlepiej, jeśli zapewnimy psu jego własne, spokojne i dość komfortowe miejsce.

Żywienie
Szczenięta charta rosyjskiego potrzebują w okresie rozwoju stosunkowo dużo wapnia, gdyż rosną bardzo szybko i mają dość kruche kości. Najlepszą forma dostarczenia wapnia jest właściwe opracowany jadłospis, zawierający wiele białego sera, nabiału i warzyw. Jeśli postanowimy karmić swego charta gotowymi karmami, nawet wysokiej jakości, to i tak trzeba będzie uzupełnić je dodatkowymi porcjami wapnia. Żywienie dorosłego psa też musi być starannie kontrolowane – a przez całe życie karmić go trzeba dwa razy dziennie, w mniejszych porcjach, by uniknąć niebezpieczeństwa skrętu żołądka.

Zdrowie
Borzoi jest psem dość odpornym na choroby i nie stwarzającym właścicielowi większych kłopotów zdrowotnych, ale ma swoją piętę achillesową – a nawet dwie: kościec i żołądek. Jego delikatne i lekkie kości łatwo ulegają złamaniom, a delikatny system pokarmowy wymaga żywienia wysokiej jakości, łatwo strawnego i podawanego w małych porcjach. Wszystko to wymaga zapobiegliwości właściciela i codziennej uwagi.

Pielęgnacja
Hodowcy zalecają, by co najmniej raz w tygodniu twardą szczotką przeczesać psi podszerstek, starając się nie usuwać przy tym włosa okrywowego. W zasadzie codziennie powinno się przeczesać psa (nigdy na sucho!) metalowym grzebieniem o rzadkich zębach, najchętniej ‘obrotowym’. Ze względu na rozmiary trudno jest borzoia kąpać w domu, ale też – jeśli jest regularnie szczotkowany i czesany – nie ma takiej potrzeby. Przynajmniej raz w roku trzeba wybrać się chartem rosyjskim do salonu fryzjerskiego, by co nieco przystrzyc i uformować jego szatę.

A skąd nazwa?
Rosyjskie słowo „borzaja” oznaczało dawniej coś szybkiego i było używane w stosunku do wszystkich chartów, nie tylko do przodków psa znanego dziś jako borzoi. Sama nazwa jest więc grubo starsza niż rasa psa, którą opisuje… Rosyjski słownik Dala, opisujący XIX-wieczny język rosyjski, twierdzi, że słowo ‘borzoj” ma także inne znaczenie: oznacza najogólniej wyższy stopień przymiotnika, i odpowiadałoby mniej więcej polskiemu słowu ‘bardziej”, wywodząc się zresztą z wspólnego z nim prasłowiańskiego pnia. Czy borzoi jest zatem bardziej chartem niż inne psy? To wiedzą tylko właściciele.

Czy to prawda, że…
…borzoi jest bardzo lekki?

Prawda. Pomimo swej imponującej wielkości waży stosunkowo niewiele – od 35 do najwyżej 45 kg.
…jest bardzo wierny?
Prawda. Niezwykłe przywiązanie do swego właściciela jest jedną z bardziej ujmujących cech psów tej rasy.
…jest bardzo wrażliwy na zimno?
Nieprawda. Co prawda jest dość kruchy i wygląda nadzwyczaj delikatnie, to jednak ma długi włos, który go nieźle chroni. W środkowej Rosji klimat jest znacznie ostrzejszy niż w Europie Zachodniej, a nawet Polsce.
…jest obdarzony niezwykłą intuicją?
Prawda. Czasami można nawet mieć wrażenie, że pies rozumie każde słowo, jakie do niego mówimy. Badania wykazały, że jest to jedna z bardziej intuicyjnych i wrażliwszych na emocje człowieka ras.