Choroba zwyrodnieniowa stawów

Za dużo czy za mało ruchu? Oba te przypadki mogą skończyć się artrozą.

  • Artroza to bolesne schorzenie, obejmujące całe ciało zwierzęcia
  • Ruchliwość psa ulega stopniowemu ograniczeniu, co może w konsekwencji prowadzić do pełnego zwyrodnienia jednego lub więcej stawów
  • Ruch jest wskazany, ale trzeba określić jego właściwą dawkę
  • Szczególnie narażone na artrozę są tłuste, ociężałe zwierzęta – ale dotyka ona także psów myśliwskich i nawet pociągowych!
  • Samo podawanie leków nie jest w stanie dokonać cudów
  • Czasami pomóc może zabieg chirurgiczny

Tłuściochy – trzeba schudnąć, sportowcy – trzeba się oszczędzać!
Na artrozę szczególnie narażone są starsze psy, ale i nawet młode psy o osłabionych stawach nie są wolne od niebezpieczeństwa zapadnięcia na tę bolesną dolegliwość. Nadwaga, dysplazja stawów biodrowych (schorzenie dotykające głównie psy dużych ras), zwichnięcia kończyn, przebyte złamania kości czy tez nadmiar ruchu – wszystko to przesadnie obciąża stawy, które zużywają się nadmiernie i zbyt szybko.
Artroza to choroba zwyrodnieniowa stawów. Może ona obejmować zarówno przednie, jak i tylne kończyny psa, ale dotknąć może także cały kręgosłup. Najczęściej występuje równocześnie w wielu stawach w całym ciele psa.

Przyczyny
Istota choroby polega na nadmiernym zużyciu się chrząstki stawowej, przez co dochodzi albo do jej starcia i odsłonięcia główki kości, albo do wyrobienia się panewki stawowej i bolesności stawy przy najmniejszym ruchu. Lekarze odróżniają artrozę pierwszego i drugiego stopnia – artroza pierwszego stopnia, zwana także artrozą starczą, jest naturalnym następstwem procesu starzenia się; staw w ciągu całego życia zużywa się. W drugim przypadku przyczyną są zazwyczaj albo przebyte urazy, albo następstwa stanu zapalnego obejmującego niegdyś staw.

Najpierw zaczyna kuleć
Jeśli pies cierpi na artrozę, to zazwyczaj pierwszym jej objawem jest kulawizna. Szczególnie niebezpiecznym symptomem jest jeśli kulawizna nasila się w chłodnym otoczeniu. Kulawizna trwa póki staw nie rozgrzeje się podczas ruchu. To, jak silne bóle odczuwa przy tym pies, zależy przede wszystkim od stopnia rozwoju choroby. Panewki stawowe zużywają się znacznie szybciej przede wszystkim u psów o znacznej masie (lub ze znaczącą nadwagą), gdyż staw musi przenosić znacznie większe obciążenia i poddawany jest działaniu znacznie większych sił. U psów takich stosunkowo łatwo rozpoznać można i inne objawy narastającej choroby – stawy zaczynają ‘strzelać’, kiedy pies zaczyna się ruszać, później zaczynają być bolesne przy pewnym rodzaju ruchu (na przykład tylko przy określonym tempie marszu), a masa mięśniowa zaczyna spadać, wskutek zmniejszonej aktywności fizycznej. Jeśli artroza nie jest następstwem jakiegoś przebytego urazu, to zazwyczaj obejmuje równocześnie kilka stawów, niekoniecznie w jednej kończynie ani bliźniaczych stawów.

Schudnąć za wszelką cenę
Artroza w ostatnich latach została dość dokładnie przebadana także i przez lekarzy weterynarii, ale niestety, wszelkie dostępne dziś metody jej leczenia są nadal daleko niesatysfakcjonujące. Pies o znaczącej nadwadze w każdym przypadku musi zostać przestawiony na dietę odchudzającą i konieczne jest podjęcie specjalnie opracowanych ćwiczeń fizycznych. Ale uwaga – wszystko to trzeba przeprowadzać pod ścisłym nadzorem lekarza weterynarii i nie można zbytnio sforsować psa zajęciami sportowymi, gdyż początkowo każdy ruch sprawia psu silny ból. Ponieważ wszystkie stawy są w mniejszym czy większym stopniu dotknięte zwyrodnieniem, przeto zestaw ćwiczeń należy opracować tak, by pomaleńku rozruszać całego psa, poczynając od stawów najmniej bolesnych. Zwierzę dotknięte chorobą zwyrodnieniową stawów musi być w każdym wypadku chronione przez wilgocią i zimnem.

Środki przeciwbólowe
Podstawowym zadaniem lekarza weterynarii jest zmniejszenie bóli odczuwanych przez zwierzę chore na artrozę i zahamowanie rozwoju schorzenia. Podstawowymi lekami z wyboru są w takim wypadku niesterydowe środki przeciwbólowe – dawniej z powodzeniem używano w tym celu aspiryny, ale w stosunku do zwierząt wykazuje ona wyjątkowo silne działania uboczne: zwierzęta mięsożerne często reagowały na podanie aspiryny krwotokami przewodu pokarmowego i wymiotami. Zaletą preparatów kortyzonowych jest to, że można je podać w formie iniekcji bezpośrednio do zmienionego chorobowo stawu, ale podstawową wadą z kolei to, że ich działanie jest stosunkowo krótkotrwałe. Od pewnego czasu lekarze usiłują powstrzymywać rozwój choroby przez tzw. kurację siarkową – związki siarki łączą się z substancjami chrząstki stawowej i dzięki temu mogą przyczyniać się do przynajmniej wyraźnego spowolnienia rozwoju choroby.

Czasami pomóc może nóż… 
Lekarze mogą zwalczać chorobę zwyrodnieniową stawów także i w sposób operacyjny. Przy interwencji chirurgicznej przede wszystkim należy usunąć ze stawu narosłe wyrostki kostne lub odłamki kostne – następnie ‘smaruje’ się objęte chorobą fragmenty stawu półpłynną substancją, zastępującą maź stawową, która ułatwia ruchomość stawu. W najcięższych przypadkach jedynym wyjściem bywa wymiana stawu na sztuczny.

Zbyt wiele ruchu?
Jeśli nasz pies zapadł na chorobę zwyrodnieniową stawów, choć z pewnością nie jest zbyt gruby, to być może ma… za wiele ruchu. W takim wypadku niezbędne jest wyraźne ograniczenie codziennej aktywności fizycznej zwierzęcia – a wszelkie zadania na pograniczu wyczynu są bezwzględnie wzbronione od zaraz! Żadne przesadne obciążenie stawów nie jest dla nich wskazane – stąd artroza potrafi dotknać także ciężko pracujących psów myśliwskich i pociągowych.

Nie ma na co czekać!
Szanse na całkowite usuniecie skutków choroby zwyrodnieniowej stawów istnieją tylko wtedy, jeśli leczenie podejmie się możliwie szybko. Jeśli tylko zaobserwujemy pierwsze podejrzane objawy, powinniśmy natychmiast udać się z nim do lekarza weterynarii, gdyż – jak przy prawie wszystkich schorzeniach – szybka interwencja medyczna daje większe szanse skuteczności. Jeśli to zaniedbamy, to bóle stawów będą towarzyszyć naszemu przyjacielowi do końca życia.

Dodaj komentarz