KUVASZ w pigułce

KUVASZ w pigułce

Pochodzący ze wschodniej Europy pies pasterski ma w sobie wiele uroku: pomimo swej potężnych rozmiarów nie jest wcale ciężki, a wprost przeciwnie – porusza się z zadziwiającą lekkością. Ten duży Węgier jest psem jak z obrazka. Nic nie robi sobie z niepogody, a potrafi bez widocznego zmęczenia przebiec na jednym zamachem do 30 kilometrów.

OPIS

* Obfita, falista, biała sierść
* Harmonijna budowa ciała
* Dobrze umięśniony – ale bez przesady
* Przyciągający wzrok, dumny wygląd
* Głęboka klatka piersiowa
* Wyraźna bruzda na czole
* Wysokość w kłębie: 71 do 75 cm u psów, 66 do 70 cm u suk
* Waga: 40 do 52 kg u psów, 30 do 42 kg u suk
* Przeciętna długość życia: 12 lat

Pochodzenie
Na temat pochodzenia kuvasza istnieje wiele rozmaitych teorii: jedna z nich zakłada, ze psy te pochodzą od psów molosowatych starożytnego Rzymu, które przywędrowały wraz ze swoimi właścicielami do prowincji rzymskiej, zwanej Pannonią (odpowiadająca z grubsza dzisiejszym Węgrom). Inni z kolei sądzą, że przodkowie kuvasza przybyli na te tereny w IX wieku wraz z Madziarami, podczas gdy trzecia teoria twierdzi, że sprowadzili je na te tereny Kumanowie, plemię stepowych nomadów znad Morza Kaspijskiego, którzy osiedlili się tu w XIII wieku. Wielu kynologów przychyla się nawet do opinii, że kuvasz jest psem czysto azjatyckim, który przybył w nasze szerokości geograficzne w okolicach początków naszej ery… Najprawdopodobniejsze jest, że jest to potomek jakiegoś rodzaju pierwotnego psa pasterskiego, od którego wywodzi się wiele współczesnych ras, a między nimi kuvasz i jego rodak, komondor. Obydwie te rasy jeszcze w początkach XX wieku bywały mylone i wykazują liczne podobieństwa do innych wschodnioeuropejskich psów pasterskich. Od XVI do XVIII wieku Węgry znajdowały się pod panowaniem Turków, których psy także prawdopodobnie miały swój udział w powstaniu kuvasza. Najbardziej prawdopodobne jest, że to właśnie od Turków kuvasz otrzymał swe imię – pochodzić ma ono od tureckiego słowa „kawacz”, oznaczającego tyle co ‘ochroniarz, strażnik’.

W puszcie
Wiele psów pasterskich z terenów Europy środkowej i wschodniej jest do siebie bardzo podobnych; są zazwyczaj białe lub co najmniej bardzo jasno umaszczone, a przy tym długowłose. Dzięki szacie są doskonale dostosowane do surowych warunków klimatycznych swej ojczyzny – gorącego lata i ostrej śnieżnej zimy. Jasna maść ma także dodatkowe znaczenie – psy tej barwy nie mogą być pomylone z wilkami i dzięki temu unikają przypadkowej śmierci z ręki pasterza. Podstawowym zadaniem kuvasza przez wiele lat była ochrona stad owiec i bydła przed rozlicznymi drapieżnikami, a kuvasz nie lękał się stanąć do walki oko w oko z wilkiem! Odkąd jednak rozmiary puszty zaczęły się radykalnie zmniejszać, a wielkie niegdyś stada koni, bydła, owiec czy świń zniknęły z jej krajobrazu, kuvasz stracił swe podstawowe zajęcie.

Ceniony także za granicą
W latach trzydziestych ubiegłego wieku stosunkowo wielu Węgrów wyemigrowało do Stanów Zjednoczonych, a wraz z nimi trafił do USA także kuvasz. Szybko zaimponowały one w nowym kraju kynologom swą siłą i urodą, i do dziś kuvasz cieszy się w USA nieustannie rosnącą popularnością. W Europie z kolei, głównie w Niemczech, Austrii i Włoszech ceniony jest za swe niezwykłe talenty psa stróżującego. Węgrzy dumni są ze swej pięknej rasy, która hodowana jest w czystości rasy od 1905 roku, i troskliwie dbają o jej liczebność.

Wszechstronny
Wyposażony we wspaniały węch i instynkt tropienia śmiały kuvasz może być także wykorzystywany jak pies myśliwski. To w pewnym sensie powrót do korzeni: w dawnych Węgrzech używany był do polowań na wilki i dziki! Dziś zdobył także jeszcze nowe specjalności: podjęto próby wykorzystania go do pracy w policji i wojsku, a dobrze sprawdza się także jako przewodnik niewidomych. Policja węgierska stawia je w pracy wyżej iż owczarki niemieckie! Te odważne psy nie lękają się nikogo i niczego.

CHARAKTER
Pies pełen charakteru; imponujący, czujny i przemyślny. Kuvasz doskonale sprawdza się jako pies stróżujący czy do towarzystwa. Jest jednak bardzo dumny i dość niechętnie przyjmuje polecenia od pana czy pani. Wymówki czy kary nie robią na nim najmniejszego wrażenia. Nie da się wodzić za nos i potrzebuje właściciela, którego może szanować i który wie, czego chce!

Plusy:
* Silny charakter
* Inteligentny
* Wierny
* Przywiązany do człowieka
* Pełen temperamentu
* Łatwo przystosowuje się do człowieka
* Wspaniały pies stróżujący
Minusy:
* Wyraźna nieufność wobec obcych
* Potrafi być bardzo groźny
* Bywa zbyt dumny

Kuvasz jest psem atletycznie zbudowanym i o silnym charakterze, robiącym wrażenie pewności siebie i potęgi. Odkąd stracił zatrudnienie przy wypasie stad zajął się (skutecznie!) robieniem kariery w Niemczech, na Węgrzech czy w Ameryce jako pies do towarzystwa i pies rodzinny. Zadziwiające, że w innych krajach nadal jeszcze nie poznano się na jego zdolnościach.

Nowe funkcje
Nasz dzielny bohater w lokowatym futrze nie miał łatwego życia, gdy przyszło mu się dostosować do nowych czasów. Owce przez nikogo nie niepokojone stoją sobie na łące, wilków, przed którymi miał je strzec, od lat już nikt nie widział. Węgierscy ziemianie, którzy do czasu do czasu zabierali go na polowanie, także przeminęli. Na szczęście ludzie stosunkowo szybko odnaleźli nowe zastosowanie dla odważnego psa: kuvasz został wspaniałym psem stróżującym, nadającym się do tych celów znacznie lepiej niż jego bliski krewny, komondor. Mimo to ten prawdziwie naturalny i nieskrępowany pies czuje się kiepsko, gdy przyjdzie mu pędzić całe życie tylko w domu i na podwórku – trudno okiełznać jego burzliwy temperament.

Stróż
Rzecz jasna: prawie 50-kilogramowy pies stojący mocno na silnych nogach i wysoki na 75 centymetrów odstraszy niejednego włamywacza. Rzeczywiście, kuvasz nie jest psem nadającym się wyłącznie do zabaw czy pieszczot, z czego powinien zdawać sobie jasno sprawę każdy potencjalny właściciel takiego psa. Jak zdradza to choćby jego tureckie imię (‘ochroniarz, bodyguard’) kuvasz to wyśmienity pies stróżujący i obronny, który nadaje się także do spełniania roli psa rodzinnego i do towarzystwa. W każdym wypadku psy te wymagając wyjątkowo dużo wybiegu i ruchu, by zachować równowagę i kondycję, fizyczną i psychiczną. Oprócz tego pamiętać trzeba, ze dla kuvasza bardzo ciekawe jest wszystko co dzieje się za ogrodzeniem, i swój wrodzony dar obserwacji z przyjemnością będzie trenował także obserwując okolice domu…

Prawdziwy przyjaciel
Opisywana już inteligencja tego psa miała niemały wpływ i na to, że z biegiem lat kuvasz dostosował się także doskonale do swej nowej roli – przyjaznego psa rodzinnego. Przy tej metamorfozie pies ten nie uronił ani jednej ze swych rozlicznych zalet i zachował swój dumny, władczy i niepokorny charakter. Z upływem lat pogodził się z tym, że musi się zadowolić ograniczoną przestrzenią w mieszkaniu i zmienił się w serdecznego przyjaciela całej rodziny, stając się coraz bardziej towarzyski i milszy w kontaktach, a nawet polubił pieszczoty. Tendencję tę widać szczególnie w liniach hodowanych w Ameryce, które od ponad pół wieku dobierane są w sposób wpływający na choćby lekkie oszlifowanie twardego, węgierskiego charakteru kuvasza.

Pies i dziecko
Kuvasz ogólnie lubi dzieci – być może swą bezradnością przypominają mu one owce, którymi opiekował się w dawnych, dobrych czasach na węgierskich równinach. Zgodnie ze swym silnym instynktem obrończym strzeże dzieci niezawodnie i biada temu, kto chciałby je skrzywdzić! Starsze dzieci mogą doskonale się z nim bawić – jeśli tylko, co oczywiste, nie będą próbowały ciągnąć go za włosy czy uszy…

Surowe wychowanie
Podobnie jak wiele wschodnich psów pasterskich, tak i kuvasz przeszedł w życiu ciężką szkołę. Dawni właściciele i hodowcy tej rasy często wieszali kawałki mięsa na wysokich gałęziach drzew, i pies, chcąc zjeść musiał nauczyć się skakać na tyle wysoko, by je ściągnąć… W ten sposób kształtowano w psach tej rasy mocne szczęki, silne mięsnie i muskularne kończyny tylne – pies, który nie mógł się nimi pochwalić po prostu nie sięgał pokarmu. Ta dość okrutna metoda doboru hodowlanego preferowała psy nie tylko sprawne, ale i silne psychicznie, a o to chodziło!

Idealny właściciel

* Kuvasz wymaga wiele miejsca, uwagi i bardzo solidnego wychowania, gdyż inaczej dziczeje i potrafi być naprawdę groźny. Jeśli wybieracie się państwo z wizytą, to dobrze byłoby wziąć go ze sobą, przyzwyczajać go do innych ludzi i zmiennych sytuacji.
* Pierwsze szkolenia rozpocząć trzeba gdy tylko pies ukończy cztery miesiące. Idealne byłoby tu skorzystanie z pomocy trenera, który zna już psy tej rasy. Jeśli państwa czworonożny uczeń spróbuje być wobec państwa agresywny, to nie ma co się nań złościć, ale w żadnym wypadku nie można próbować ucieczki! Kuvasz nigdy nie zapomni takiej oznaki strachu i od razu stracicie państwo pozycję ‘przewodnika’ w waszym stadzie,
* Jeśli kuvasz uzna, że to człowiek jest wodzem w sforze, to nigdy nie będzie próbował poddać jego władzy w wątpliwość. Należy powtarzać i ćwiczyć z nim wszelkie zajęcia z posłuszeństwa, aż pies opanuje je na blachę. Wszelkich znajomych czy krewnych trzeba przedstawiać psu stosunkowo wcześnie i nie należy nigdy zostawiać ich z psem sam na sam. W dyskusji z kuvaszem trzeba niestety czasami użyć także rąk, nie ograniczając się do samych słów…
* Młody kyvasz uwielbia zabawy, ale z wiekiem statkuje się, uspokaja i chętniej tylko obserwuje, co dzieje się wokół niego – zachowanie jak na ‘bodyguarda’ całkiem rozsądne. Nie bądźcie państwo rozczarowani, gdy podrastający pies będzie mniej już dopraszał się pieszczot i zabawy – za to będziecie mogli państwo bezgranicznie zaufać jego ochronie.

Należy:
* Określić listę domowych obowiązków i praw psa.
* Zapewnić mu należyte traktowanie
* Pokazywać psu, że go cenimy i lubimy
* Zapewnić mu wiele ruchu i spory wybieg.
* Nie prosić go, a nakazywać mu.
Nie wolno:
* Traktować go brutalnie
* Pozwalać mu na okazywanie agresji
* Uniemożliwiać mu ruch na świeżym powietrzu
* Traktować go jak olbrzymią przytulankę

ŻYCIE CODZIENNE

Ten naturalny pies rzadko choruje i nie ma specjalnych wymagań. Jako pies-sportowiec chętnie pływa i lubi długie spacery.Miłośnicy fotela przed telewizorem i wygodnych kapci powinni się dwa razy zastanowić, zanim zdecydują się na psa tej rasy! Z kuvaszem trzeba spacerować codziennie co najmniej godzinę, i to także wtedy, jeśli nawet macie państwo olbrzymi ogród, gdzie pies może się sam wybiegać. Spokojne, pasywne życie zupełnie mu nie odpowiada – traci swą wytrzymałość, odporność, traci chęć do życia i przez dłuższy czas robi wrażenie po prostu chorego.

Co należy wiedzieć:
* Nie nadaje się do życia w mieszkaniu
* Wymaga przestrzeni i świeżego powietrza
* Uszy są jego słabym punktem
* Podatny na dysplazję biodrową
* Jest w stanie zaakceptować inne psy…
* …ale nigdy nie koty!
* Pielęgnacja sierści nie tak straszna, jak można by sądzić
* Niezbyt drogi
* Znaczące koszty utrzymania

Natura sportowca
Kuvasz kocha skoki przez przeszkody, ale nie powinien oddawać się tym rozrywkom przed ukończeniem pierwszego roku życia. Jest cięższy niż większość innych psów pasterskich i reguje nieco wolniej – to cecha, na którą trzeba zwrócić uwagę. Jeśli pies jest zdrów (dysplazja!) to wszelkie formy aktywnego wypoczynku – agility czy bieg z przeszkodami – będą jak najbardziej wskazane. Chętnie skacze do wody, pływa doskonale i bez najmniejszego wysiłku. Wniosek: jeśli musicie skazywać tego psa na życie w mieście, to powinniście zapewnić mu codziennie maksymalną ilość ruchu, a nie ograniczać go do snucia się po małym ogródku.

Warunki życia
Kuvasz jest stworzony do życia w zgodzie z naturą. Kocha przestrzeń i swobodę – i choć lubi od czasu do czasu wyciągnąć się w cieple kominka, pobawić się z dziećmi czy dać się pogłaskać przez dorosłych, to jednak to wszystko nie będzie w stanie zastąpić mu ruchu na świeżym powietrzu. Idealnym miejscem dla kuvasza będzie spory kojec w ogrodzie, wyposażony w zaopatrzoną na zimę, dużą budę. Nie wolno mu pozwalać, by usiłował warczeć na obcych, a tym bardziej atakować ich – często zdarza się to psom źle wychowanym lub nie mającym dostatecznego kontaktu z ludźmi, a atak kuvasza jest zawsze bardzo niebezpieczny. Dlatego cała działkę trzeba bardzo starannie ogrodzić, a płot warto postawić na solidnej podmurówce: kuvasz chętnie podkopie się pod nim, choćby po to, by przerwać nudę długiego siedzenia w samotności…

Żywienie
Nie można sądzić, ze pies tej wielkości i tak mocny może jeść bez umiaru. W przeszłości kuvasz musiał zadowolić się tym, czym podzielił się z nim pasterz, który sam nie miał zbyt wiele – kawałek sera, trochę mleka i od czasu do czasu kawałek mięsa, jeśli któraś z owiec złamała nogę… Dziś lepiej podawać mu dowolne mięso – z wyjątkiem wieprzowiny. Równie pożądane są podroby czy ryby (gotowane), kartofle natomiast są trudno strawialne, chyba że utarte na puree. Kuvasz chętnie zjada pomidory na surowo, ale inne warzywa lepiej jest gotować – młode kuvasze maja często ogromną słabość do marchewki… Dzienna porcja dla dorosłego, ważącego około 50 kilogramów kuvasza, powinna składać się z 700 gramów mięsa, 350 gramów warzyw i 350 gramów gotowanej na klej kaszy, ryżu lub makaronu.

Pielęgnacja
Włos kuvasza jest dość szorstki, twardy, gęsty, długi na co najwyżej 15 cm i nie wymaga żadnej szczególnej pielęgnacji. Wystarczy przeszczotkować go co drugi – trzeci dzień (ale nie rzadziej niż raz na tydzień!) , rozczesując włosy i ewentualnie metalowym grzebieniem usuwając spętlone kudły. Dwa razy w roku kuvasz intensywnie linieje, gubiąc w ciągu kilku dni bez mała cały włos – można ten proces przyspieszyć, wyczesując martwy włos.

Zdrowie
Kuvasz, podobnie jak wszystkie pochodzące ze Wschodu psy pasterskie, jest dość duży i ciężki, stąd zazwyczaj nie żyje dłużej niż 10-12 lat (choć wyjątkowo odporne psy spokojnie mogą dożyć 15 i więcej lat). Psy tej rasy cierpię na większą od średniej podatność na dysplazję stawów biodrowych, co tez związane jest z waga psa. Ze względu na opadające uszy dość często występuje w tej rasie bolesne i trudne do wyleczenia zapalenie ucha środkowego. Ze względu na rozmiary psa pamiętać trzeba o podwyższonym ryzyku wystąpienia skrętu żołądka.

Mężczyzna w sile wieku
Samce Kuvasza rosną stosunkowo wolno i pełną dojrzałość płciową osiągają – zdaniem hodowców – dopiero pomiędzy osiemnastym a dwudziestym czwartym miesiącem życia. Do tego czasu lepiej, by pies unikał kontaktów seksualnych z sukami, gdyż niepełne krycie może mieć zły wpływ na jego zachowania reprodukcyjne – tak więc prawdziwym mężczyzną staje się kuvasz dopiero w sile wieku.

Czy to prawda, ze…
…kuvasz znany jest na całym świecie?

Nieprawda. Oprócz swej ojczyzny, w Europie zdobył popularność tylko w Niemczech, Austrii i Włoszech. Zainteresowanie nim w innych krajach jest co najwyżej umiarkowane.
…psy pasterskie wywodzące się ze Wschodu są agresywniejsze niż inne?
Prawda. Niektóre z nich – owczarki środkowoazjatyckie, kaukaskie, akbasze czy sarplaninace – są takie do dziś dnia. Niektóre jednak, jak komondor, kuvasz czy kraski ovcar nieco się ucywilizowały, a przez to uspokoiły – ale bez wahania podejmą walkę na śmierć i życie w obronie swego pana lub powierzonej im własności.
…dla obrony przed wilkami kuvasz nosił dawniej obroże z kolcami na zewnątrz?
Prawda. Obroża taka uniemożliwiała napastnikowi najbardziej prawdopodobny atak na gardło dzięki długim, ostrym kolcom chroniącym szyję psa.

Dodaj komentarz