Odrobaczanie – jak, kiedy i po co

Odrobaczanie – jak, kiedy i po co

*** Regularne odrobaczanie to konieczność! ***

Niektóre pasożyty mogą być przekazane przez sukę szczeniętom, co może mieć groźne następstwa dla zdrowia młodych psów. Większość weterynarzy jest zdania, że przez pierwsze pól roku życia psa trzeba go odrobaczać co 6 tygodni, później w wieku około roku, a następnie regularnie dwa razy do roku. Postępowanie takie w zasadzie wyklucza możliwość zapadnięcia naszego psa na ciężką robaczycę.
Wszystkie preparaty odrobaczające są mniej lub bardziej łagodnymi truciznami, stąd konieczne jest podawanie ich wyłącznie ściśle wedle przepisu lekarza.

* Istnieje wiele rodzajów pasożytów, mogących bytować w psie
* Praktycznie wszystkie organy wewnętrzne mogą być zaatakowane przez pasożyty
* Niektóre pasożyty są tolerowane przez psa, inne mogą wywołać groźne choroby
* Medycyna dysponuje środkami praktycznie przeciw każdej robaczycy
* Niektóre pasożyty mogą być groźne dla człowieka
* Pasożyty należy zwalczać w każdej sytuacji

Większość pasożytów jest w rzeczywistości niezbyt groźna, ale są jednak organizmy, które potrafią wyraźnie zaszkodzić żywicielowi – psu – a nawet zostać przeniesione na człowieka. Dlatego też regularne odrobaczanie psa jest niezbędne da zdrowia i psa, i jego właściciela.
Co prawda w zasadzie wszystkie organy wewnętrzne potrafią być zaatakowane przez pasożyty (włącznie z sercem i gałką oczną!) , ale robaki upodobały sobie szczególnie prawie cały przewód pokarmowy.

Zagrożenia
Generalnie odróżnia się dwa rodzaje pasożytów wewnętrznych: robaki płaskie i obleńce. Najgroźniejsze z punktu widzenia możliwości zarażenia człowieka są tasiemce, należące do robaków płaskich. Tasiemiec składa się z długiego (czasami nawet do długości 7 metrów!) łańcucha poszczególnych członów, kilkucentymetrowej wielkości, z których każdy może rozwinąć się w formę dorosła i każdy jest w stanie rozmnażać się. Tasiemce występują u psów dość często, ale jednorazowa kuracja odrobaczająca skutkuje zazwyczaj radykalnie. Gorzej jest z należąca do obleńców glistą psią, która – na szczęście – generalnie nie przenosi się na człowieka.
Podstawowe objawy robaczycy to spadek ogólnego stanu zdrowia, spadek masy ciała, biegunka, anemia oraz obecność krwi czy śluzu w kale. Podejrzenia powinny budzić także ustawiczne biegunki, nie dające się zatrzymać, zapalenia śluzówki żołądka czy jamy ustnej, zły stan skóry zwierzęcia, przeziębienia czy – nawet – zapalenia płuc.
Najczęstszym pasożytem bytującym w przewodzie pokarmowym jest glista psia, którą najczęściej zarażają się jeszcze szczenięta, czy to w okresie życia płodowego, czy wraz z mlekiem matki. Odrobaczanie matki w okresie ciąży lub tuż przed nia niewiele daje, bo larwy glisty bytują w organizmie psa w postaci otorbionej i uaktywniają się pod wpływem hormonów ciążowych – a w praktyce żadne preparaty odrobaczające nie działają na formę larwalną. Dlatego tak ważne jest odrobaczanie szczeniąt

Zakażenia
Oprócz zarażenia od matki, pies najczęściej zaraża się przez kontakt z jajami pasożytów, wydalanymi z odchodami innych psów, poprzez kontakt z innymi psami i wzajemne oblizywanie sobie pysków, możliwe jest także zakażenie przez drogi oddechowe. Niektóre pasożyty roznoszone są przez pchły, przenoszące jaja. Każdy zarażony pies, choćby sam nie był opanowany przez pasożyty, wydala ich formy przetrwalnikowe – jaja czy cysty. Formy te potrafią w zależności od rodzaju pasożyta, przetrwać w ziemi nawet i kilka lat.

Co robić?
Jedyne wyjście – odrobaczać. Lekarze weterynarii dysponują całą obszerną gamą środków przeciw pasożytniczych, zazwyczaj podawanych doustnie w postaci tabletek, ale bywają także preparaty aplikowane przez skórę czy w zastrzyku. W Polsce jedynie lekarze weterynarii są upoważnieni do przepisywania leków odrobaczających dla zwierząt, których nie można kupić w żadnym sklepie zoologicznym ani w aptece bez recepty. Zazwyczaj lekarz bezpośrednio sprzeda nam zalecany przez siebie preparat odrobaczający.

Czy człowiek może się zarazić?
Niektóre larwy pasożytów potrafią traktować człowieka jako żywiciela pośredniego i przenosić się na niego od psa, niektóre natomiast zakażają człowieka drogą pokarmową (tak dzieje się np, z trychninami, spożywanymi przez nas wraz z mięsem, zazwyczaj surowym). Wiele rodzajów tasiemców grozi człowiekowi, który zarazić się może nimi przez kontakt z jajami robaków – a te mogą być w zasadzie wszędzie. Przestrzeganie higieny, staranne mycie rąk, nie dopuszczanie do lizania nas po twarzy przez psy czy koty, wszystko to może zmniejszyć ryzyko zakażenia. Glisty psie mogą wywołać u człowieka chorobę zwaną po łacinie ‘visceral larvae migrans’, co oznacza ‘wędrujące larwy’. Występujące często u psów pojedyncze tęgoryjce (nicienie) są raczej niegroźne dla człowieka, choć jeden z ich rodzajów może wywołać u ludzi dokuczliwą swędzącą wysypkę.
Wśród tasiemców najbardziej groźny dla człowieka jest tasiemiec bąblowcowy (Echinococcus granulosus), którym pies zaraża się jedząc surowe mięso zarażonego zwierzęcia. Człowiek – przez jaja tasiemca. W ludzkim ciele tasiemiec ten nie rozwija się do dorosłej postaci, ale w wątrobie, płucach i mózgu larwy tasiemca wytwarzają duże bąble, mogące być nawet przyczyną śmierci. Rokrocznie w Polsce zdarza się kilka przypadków zarażeń tym tasiemcem – choć rzadko od psów.
Generalnie rzecz biorąc możliwości zarażenia się od psa robakami są stosunkowo niewielkie i nie ma co ich wyolbrzymiać, choć zachowanie właściwych zasad higieny i regularne odrobaczanie psów jest ze wszech miar korzystne.

Nie należy pozwalać psu nawet wchodzić na tereny zabaw dziecięcych czy boiska szkolne – a co dopiero pozwolić, by się tam załatwiał, bo – pomijając względy higieniczne – może w ten sposób przenosić robaki. Jeśli stwierdzimy, że nasz pies jest zarobaczony, to do czasu kuracji odrobaczającej lepiej trzymać go z dala od dzieci, by zmniejszyć ryzyko zarażenia ich.

Oprócz najczęstszych robaków – glisty psiej, tasiemców czy tęgoryjców – istnieje jeszcze wiele innych pasożytów, mogących zagrozić naszemu psu. Najczęstsze są wśród nich włosogłówki, żyjące w jelitach węgorki, włośnie, ale także owsiki (inne niż ludzkie), przywry i robaki płucne.

Wszelkie kuracje odrobaczające, zgodnie z zasadami podanymi przez weterynarza, trzeba przeprowadzać co najmniej dwukrotnie, w odstępach czasu wynikających z cyklu bytowego pasożyta, który występuje u naszego psa. Większość preparatów odrobaczających działa jedynie na formy dojrzałe pasożytów, stąd po kilku dniach odrobaczenie trzeba powtórzyć.