PORTUGALSKI PIES DOWODNY w pigułce

PORTUGALSKI PIES DOWODNY w pigułce

Ten wspaniały pływak pochodzi z portugalskiego wybrzeża prowincji Algavre. Od wielu pokoleń portugalski pies dowodny, w swej ojczyźnie zwany Căo de Aqua, wiódł ciężki żywot nieodłącznego towarzysza biednych portugalskich rybaków, służąc im wszelką pomocą. Dopiero wyprawa do Ameryki zasadniczo odmieniła jego losy

OPIS
* Silny, dobrze umięśniony
* Grzywka przykrywająca oczy
* Mocne szczęki
* Proste kończyny
* Ogon zawinięty w kółeczko
* Bujny włos, długi i falujący albo krótszy i lokowaty
* Wysokość w kłębie: 43 do 57 cm
* Waga: 16 do 25 kg
* Przeciętna długość życia: 12 lat

Historia rasy
O pochodzeniu portugalskich psów dowodnych nie sposób powiedzieć niczego bliższego, gdyż informacje jakimi dysponujemy są bardzo skąpe. Wzmianki o psach dowodnych istnieją jednak od wielu lat, i już w XVI wieku trzymano je w portugalskich portach, zwłaszcza w południowej części wybrzeża w prowincji Algavre. Ten doskonały pływak i nurek pomagał rybakom w codziennej pracy, łapiąc ryby wyskakujące z sieci i transportując porwane sieci czy zagubione pływaki na brzeg, a także utrzymując kontakt pomiędzy brzegiem a nawet daleko odpływającymi kutrami. Niewykluczone, że portugalski pies dowodny pochodzi z Bliskiego Wschodu albo z Afryki Północnej, a do Portugalii przybył wraz z Maurami podbijającymi Półwysep Iberyjski.

Bliźniak barbeta
Przypuszcza się także, że portugalski pies dowodny jest blisko spokrewniony z francuskim barbetem (obie rasy wedle obowiązującej także i w Polsce klasyfikacji FCI należą do tej samej grupy psów aportujących i dowodnych). Căo i barbet wyglądają bardzo podobnie i do niedawna bardzo często mylono je, nawet na wystawach psów. Na pierwszy rzut oka jest między nimi tylko jedna różnica: portugalski Căo de Aqua jest mniejszy. Nie na tyle jednak, by nie móc pomylić sporego Căo z jakimś niedużym jak na swą rasę barbetem…

Zamiast syreny
Legenda głosi, z w dawnych czasach portugalskie psy dowodne podczas mgły siadywały na dziobach kutrów i szczekały zajadle, by ostrzec załogi innych łodzi.

Skok za Ocean
O początkach uregulowanej hodowli tej rasy także nie wiadomo wiele, oprócz tego, że w 1939 roku FCI, na wniosek Portugalii, przyjęło jej wzorzec, który od tej pory był kilkukrotnie już zmieniany (ostatni raz w 1996 roku). Nawet portugalski klub rasy pochwalić się może dotychczas jedynie kilkudziesięcioma championami, a w innych krajach europejskich portugalski pies dowodny do niedawna był wciąż wielką rzadkością. Na wystawach w Portugalii, Hiszpanii czy Francji pies ten pokazywany bywał rzadko, a poza tymi krajami prawie wcale. Wyjątkiem jest tu Ameryka, gdzie pies ten dotarł w końcu lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku i zdobył w krótkim czasie ogromną popularność. Wielka w tym zasługa groomerów – psich fryzjerów – którzy opracowali zasady kształtowania fryzury Căo i szkoleniowców, którzy organizują rokrocznie kilkadziesiąt zawodów dla psów tej rasy, polegających na ćwiczeniach w wodzie – pływaniu, aportowaniu i nurkowaniu.

Odkąd pies tej rasy imieniem Bo trafił do Białego Domu Baracka Obamy jako Pierwszy Pies USA popularność tej rasy nieustannie rośnie i coraz częściej widać je na europejskich wystawach, takze i w Polsce.

CHARAKTER
Zgrabność, radość życia, siła i wspaniały nos to najważniejsze przymioty tego psa-sportowca. Czy to na lądzie czy w wodzie – energia tego psa sprawi, że i człowiek musi się ruszać!

Plusy
* Żywy
* Inteligentny
* Zwinny
* Spokojny
* Przywiązany
* Pracowity
* Posłuszny
* Pobudliwy

Minusy
* Zbyt przyjacielski na stróża!

Zakochany w wodzie po uszy!
Portugalski pies dowodny nie żyje dziś wyłącznie na wybrzeżu, tylko i w głębi lądu i od czasu do czasu trafia na wystawy psów. Jego chęć pomagania rybakom musiała ustąpić postępowi technicznemu, stąd znaleziono dla niego nowe zadania: na ladzie jest wspaniałym psem aportującym, ma wyśmienity nos i jest prawdziwym mistrzem w pływaniu.

W pierwszej chwili można mieć wątpliwości, czy FCI nie popełniła błędu, klasyfikując to psa do jednej grupy z tak słynnymi aporterami jak golden retriever czy spaniel. W rzeczywistości jednak portugalski pies dowodny potrzebuje jedynie odrobiny szkolenia, by dotrzymać pola najsłynniejszym psim mistrzom w aportowaniu.

Wytrwały i oddany
To że portugalski pies dowodny jest mistrzem świata w pływaniu, to sprawa dość znana. Ma on jednak mnóstwo innych zalet, którymi może wykazać się w roli psa myśliwskiego: zdolność do aportowania, wytrzymałość, wspaniały nos i przede wszystkim zwinność! Przed wieloma laty portugalski pies wodny, podobnie jak nowofundlandy czy labradory, musiał mierzyć się z zimnymi prądami Atlantyku. Wielometrowe fale biły o brzeg Półwyspu Iberyjskiego, ale ich wysokość nie wywierała najmniejszego wrażenia na Căo: skakał do wody, nurkował zawzięcie, chwytał rybę (!) i żwawo płynął z nią w pysku na brzeg. Musiał walczyć z falami, z silnym prądem, co bywało nie tylko trudne, ale i niebezpieczne. Na łodzi trwał obok pana na pokładzie i zazdrośnie pilnował połowu swego pana. Łódź była jego domem, jego rajem i ostoją.

Mądry pies, ale kiepski stróż
Dziś postęp techniczny wyparł psa z pokładów łodzi rybackich i rasie groziło bezmała wymarcie. Na szczęście znaleźli się ludzie, którzy znaleźli dla ‘portie’, (bo tak często nazywa się go pieszczotliwie) nowe pole do popisu. Psy te doskonale sprawdzają się w roli psa do towarzystwa, ich długi włos wyśmienicie nadaje się do popisów fryzjerskich, co sprawiło, że portugalski pies dowodny stał się za Oceanem gwiazdą wystaw psów. W Portugalii po okresie załamania liczba psów dowodnych zaczęła wzrastać – nic dziwnego, jako że pies ten wiernym przyjacielem, bardzo przywiązanym do człowieka, zdecydowanie inteligentnym i posiadającym żelazne zdrowie, a na dodatek – co bardzo ważne! – jego pozbawiona podszerstka sierść znacznie mniej uczula alergików niż włosy innych ras psów! Jedynym mankamentem tych psów jest to, że nie nadają się na stróżów – co prawda ‘portie’ będzie zawzięcie szczekał, gdy obcy będzie wchodził do domu, ale nie potrafi domu obronić., Warczenie czy groźniejsze zachowanie jest mu zupełnie obce i nie słyszano, by portugalski pies dowodny kiedykolwiek ugryzł człowieka. Przyznać jednak trzeba, że jego wygląd potrafi napędzić stracha…

Przyjacielski
Potrafi wyglądać groźnie, ale jest to najłagodniejszy pies pod słońcem. Portugalski pies dowodny jest bardzo serdeczny i bardzo lubi każdego ze swego otoczenia: pana, panią, dzieci, sąsiadów, psy, koty… Przyjacielski do szpiku kości pies jest zarazem na tyle inteligentny, że szybko rozpozna słabości i czułe strony swego pana, by z satysfakcją wykorzystać je dla swego dobra. Dlatego też od początku trzeba postępować z nim bardzo konsekwentnie, wykorzystując jego pojętność i chęć uczenia się.

Pies i dziecko
Dzieci uwielbiają te psy za ich cierpliwość i za wspaniały, miły w dotyku i delikatny włos. Ważne jest jednak, by dzieci od pierwszego spotkania z psem wiedziały, że jest to żywe stworzenie i by obchodziły się z nim w sposób serdeczny i delikatny, tak by wspólne zabawy sprawiały radość obu stronom. Szczególnie radosne mogą być zabawy na plaży, choć uważać trzeba, bo Căo chętnie traktuje pływające dzieciaki jak rybackie sieci i chwyciwszy za kostium kąpielowy (lub co gorsza – za włosy…) będzie chciał odholować je na brzeg… To dopiero potrafi być zabawa – zwłaszcza że Căo z równym oddaniem będzie ‘ratował’ także i dorosłych!

Jeśli wybierzecie się Państwo nad morze…
…to sprawicie swemu psu największą z możliwych przyjemności. Căo kocha wiatr, słona wodę i ciągnące się kilometrami plaże. Căo de Aqua czuje się w wodzie jak w swoim żywiole. Jest to doskonały pies dla żeglarzy czy wodniaków, a sporo radości może sprawić także wędkarzom, bo momentalnie rozumie, co oznacza drganie spławika i chętnie pomoże w wyciąganiu ryby.

Idealny właściciel

* To doskonały pies zarówno dla osób, które pragną żyć blisko natury, jak i dla fanatyków psich wystaw. Gęsty włos Căo de Aqua to doskonałe pole do popisu dla psich fryzjerów! Na dodatek nie ma ścisłych reguł fryzury portugalskiego psa dowodnego, więc można puścić wodze fantazji…

* Jaki pan taki kram – to przysłowie doskonale sprawdza się wobec portugalskiego psa dowodnego, który potrafi dostosować się do najróżniejszych wymagań swego właściciela. Dla miłośnika przyrody będzie naturalnym psem o rozwichrzonej, rozczochranej fryzurze, dla pasjonata pielęgnacji będzie gotów być modelem fryzjerskim, myśliwy będzie miał pociechę z jego pasji aportera i doskonałego węchu, a cała rodzina znajdzie w nim po prostu miłego, nieskomplikowanego i zdrowego towarzysza.

* Jest to pies bardzo inteligentny i dlatego – czy będzie psem rodzinnym, czy bywalcem ringów wystawowych – musi być od maleńkości wychowywany, tak by wiedział, czego odeń oczekujemy. Już trzymiesięczny Căo doskonale rozumie najprostsze polecenia, takie jak Siad czy Waruj – jest bardzo pojętny i chętnie się uczy, co należy wykorzystać. Nie zapominajmy, że jest bliskim krewnym barbeta, który uchodził za niezrównanego w cyrkowych sztuczkach!

* Zaufajmy jego inteligencji, ale starajmy się ja rozwijać przez najróżniejsze ćwiczenia: przynoszenie gazety czy kapci, rozróżnianie wszystkich domowników wedle imion czy wyszukiwanie ukrytego w domu przedmiotu są prawdziwą frajdą i dla psa, i dla człowieka. W USA portugalski pies dowodny święci olbrzymie triumfy w zawodach agility.

Należy:
* Dbać o jego staranne wychowanie
* Uczyć go rozmaitych sztuczek – lubi to i potrafi.
* Traktować go konsekwentnie, ale łagodnie.
* Nie szczędzić mu pieszczot.
* Umożliwić mu wiele spacerów i – w miarę możliwości – także i pływanie.
Nie wolno:
* Być despotycznym, niesprawiedliwym czy niewyrozumiałym wobec psa.
* Rozpieszczać go przesadnie ani traktować go zbyt surowo.
* Używać wobec niego siły.

ŻYCIE CODZIENNE

Co należy wiedzieć:

* Uwielbia wodę
* Wymaga jednak odrobiny pielęgnacji sierści
* Brudzi dom, gdy wraca cały mokry
* Wydziela silny psi zapach
* Dobry apetyt
* Doskonałe zdrowie
* Wyśmienicie znosi upał
* Bardzo radosny

Istnieje tylko ogólna zasada, jak należy kształtować jego sierść, ale to propozycja, a nie żelazna reguła.

Jego mokry włos intensywnie ‘pachnie psem’.
Życie z portugalskim psem dowodnym jest nieskomplikowane i przyjemne. Jest miłym, zrównoważonym towarzyszem, doskonale pogodzonym ze sobą i z całym otoczeniem, który nie szczeka zbyt często i który chętnie słucha poleceń pana czy pani. Jednocześnie jest zawsze wesół i gotów do szaleństw z dziećmi – zda się wprost idealny. Ale trudno trzymać go w mieszkaniu…

Basen? Lepiej nie!
Jeśli mamy przy domu basen, to wbrew pozorom lepiej nie sprawiać sobie Căo. Pies będzie całe dnie spędzał nad basenem, drapiąc plastikowe wykończenia basenu, brudząc wodę i – co gorsza – może łatwo się utopić, jeśli nie będzie miał specjalnego wyjścia z basenu… Na dodatek chlorowana woda na dłuższą metę bardzo szkodzi sierści.

Alergicy, coś dla was!
Portugalski pies dowodny rzadko zmienia sierść i nie ma podszerstka, przez to mniej uczula niż psy innych ras.

Warunki życia
Portugalski pies dowodny po prostu nie został przystosowany do życia w mieszkaniu. Oczywiście, zwierzęta wystawowe w sezonie pokazów są bardziej ‘domowe’ niż inne, ale to tylko okresowe. Idealnym miejscem dla Căo de Aqua jest dom ze stosunkowo dużym ogrodem, a gdyby w nim było jeszcze jakieś jeziorko, że szczęście psa byłoby zupełne. Pogodzić się jednak trzeba z tym , ze jako mistrz pływacki, ‘portie’ jest zazwyczaj całkowicie mokry i przez to wydziela dość mocny ‘psi’ zapach. Pamiętać trzeba tylko, o przygotowaniu psu budy lub spokojnego posłania w garażu, gdzie będzie mógł wyschnąć zanim wejdzie do domu…

Żywienie
Gęsty i bujny włos sprawia, ze portugalski pies wodny wygląda na większego niż jest w rzeczywistości i waży raptem około 20 kilogramów. Przy tej masie potrzebuje dziennie około 300 gramów mięsa, do tego 150 gramów warzyw i 150 gramów gotowanego ryżu lub makaronu. Niezbędne jest także dodatkowe podawanie witamin, zwłaszcza z grupy B i witaminy H. Od czasu do czasu warto zastąpić w jadłospisie mięso rybami morskimi – to prawdziwy przysmak dla portugalskiego psa dowodnego. Dobrym pomysłem jest nauczenie psa jedzenia suchej karmy, gdyż karmiony w ten sposób pies znacznie mniej brudzi sobie brodę i wąsy. Pamiętajmy jednak, że w każdej sytuacji pies musi mieć zapewniony dostęp do czystej wody do picia.

Zdrowie
Nie ma się czym martwić – ‘portie’ cieszy się żelaznym zdrowiem. Wystarczy tylko przeglądać jego sierść, czy nie wczepił się w psa jakiś kleszcz, bo łatwo go przeoczyć w gęstych lokach. Równie trudno w bujnym włosie odkryć pchły czy inne pasożyty skórne, stąd portugalski pies dowodny w zasadzie nie powinien rozstawać się z (wodoodporną!) obróżką przeciwpchelną.

Pielęgnacja
Zwyczajowo portugalski pies dowodny jest strzyżony, choć nie na całym ciele. Cały przód tułowia pozostaje ‘naturalny’, jedynie przycina się nieco włosy na kufie. Tylna cześć psa natomiast strzyżona jest zupełnie gładko, do skóry, włącznie z nogami i stopami, jedynie na końcu ogona zostawia się dłuższy włos, tworząc pukiel zwany ‘pomponem’ lub ‘płomykiem’. Jest to mocno uproszczona wersja znanej choćby z pielęgnacji pudli fryzura ‘na lwa’ . W Stanach Zjednoczonych dopuszczalne są także i inne rodzaje fryzur, choć najpopularniejsza jest tzw. puppy look, czyli równomierne przycięcie włosa na całym ciele. Psy wystawowe są jednak z reguły strzyżone wedle reguły ‘długi przód, gładki tył’. W każdej jednak fryzurze portugalski pies dowodny jest radosnym kłębkiem energii…

Czy to prawda, że…
… Căo de Aqua spotkać można tylko w Portugalii?
Bo_ofNieprawda. Choć w ostatnich latach liczba psów tej rasy w swej ojczyźnie wzrasta, to i tak najliczniej psy te występują w Stanach Zjednoczonych – na tamtejszej liście popularności ras portugalski pies dowodny zajmuje pozycję 86, tuż za cavalier king charles spanielem a przed np. bearded collie. To doprawdy osiągniecie dla psów, którym pół wieku temu groziło wymarcie! Pies jaki trafił do Białego Domu sprawił, że liczba tych psów w USA wzrosła lawinowo!
…Portugalczycy wyżej cenią psy o włosie lokowatym niż falujacym?
Nieprawda, dokładnie odwrotnie – w Portugalii wyżej cenione są psy o falistym włosie, a drobne loczki robią furorę za Oceanem.
…praktycznie w całej Europie istnieją rodzime rasy psów dowodnych?
Nie tylko w Europie. Portugalski Căo ma krewnych w Hiszpanii (Perro de Aqua Espagnol), w Ameryce (American Water Spaniel), francuskim odpowiednikiem psów dowodnych jest barbet, włoskim – lagotto romagnolo, podobny jest wetterhoun z Holandii i irlandzki spaniel wodny.