Witaminy grupy B – część 4.

Witamina H (albo tradycyjniej – B8) – biotyna

Niezbędna do przemiany białek, stanowi czynnik wzrostu, uczestniczy w metabolizmie tłuszczy, stymuluje pracę komórek skóry i włosów, a także – co istotne! – umożliwia syntezę witaminy PP z tryptofanu w organizmie psa. Ma jednocześnie spory wpływ na funkcjonowanie układu nerwowego. Objawy niedoboru to łuszczenie naskórka, zmiany łojotokowe skóry, wypadanie sierści, męczliwość, niewytłumaczalny spadek masy ciała, spadek płodności. Mało wrażliwa na czynniki zewnętrzne, choć niektóre źródła twierdzą, że biotyna jest stosunkowo łatwo niszczona przez chlorowaną wodę, antybiotyki i zjełczały tłuszcz, stąd zwolennicy tzw. diety holistycznej proponują często dodawanie biotyny do karm przemysłowych w celu ułatwienia psom syntezy nienasyconych kwasów tłuszczowych. Z pewnością jednak przyswajanie biotyny jest blokowane przez awidynę, proteinę zawartą w białkach surowych jaj.

Ta jej cecha pośrednio przyczyniła się do jej odkrycia – w końcu XIX wieku szukano przyczyn tzw. choroby cukierników, na którą zapadali doświadczeni producenci ciastek. Dotknięci nią ludzie cierpieli na zmiany skórne, wypadanie włosów oraz – w miarę postępów choroby – zaburzenia nerwowo-mięśniowe, w tym także drgawki lub nawet częściowy paraliż. Zauważono, że gdy cukiernicy porzucali pracę lub po prostu ze względu na stan zdrowia przez kilka tygodni nie trafiali do warsztatu, ich stan zdrowia znacząco się poprawiał, nawet bez jakiegokolwiek leczenia. Badacze francuscy, szukający cech wspólnych dla wszystkich chorych znaleźli wkrótce przyczynę choroby – było nią spożywanie dużych ilości surowych białek jaj! Zawarta w surowym białku awidyna tworzy z biotyną trwały związek, unieczynniając ją – na szczęście gotowanie jajek rozkłada awidynę, nie tykając witaminy H i biotyna może dostać się do komórek zwierzęcia. (Gotowane jaja są całkiem niezłym źródłem witaminy B8.)

Pamiętać należy, że kuracja antybiotykowa zawsze wymaga podawania psu biotyny, gdyż antybiotyki zabijają bakterie, syntetyzujące zazwyczaj biotynę w jelitach zwierzęcia (stąd bierze się częste gubienie włosa przez zwierzęta po przebytej kuracji antybiotykowej). Zapotrzebowanie dorosłego psa to około 2 mcg/kilogram masy ciała (jak zwykle – u szczeniąt i suk karmiących wartość ta może wzrosnąć nawet trzykrotnie). Produkty bogate w witaminę H to wątroba wieprzowa, wołowa, drożdże, kiełki pszenicy, żółtko jaja kurzego, mleko, grzyby, groch, kalafior, szpinak.

Witamina B9 – kwas foliowy, folat, znany także jako witamina Bc

Pierwotnie odkryto go w liściach popularnego szpinaku, przeto jego nazwa odwołuje się do tego faktu – kwas foliowy, od łacińskiego folium – liść. Kwas foliowy wytwarzany jest przez bakterie, stąd czasami zwany jest ‘czynnikiem L. casei‘ (tak, tak, tym z ozdrowieńczego ponoć jogurtu!), lub ‘witaminy Bc‘. Witamina B9 zapobiega anemii, stymuluje wytwarzanie czerwonych krwinek oraz nadzoruje funkcje organów płciowych, a jej niedobór może wywoływać u młodych zwierząt zahamowanie wzrostu, zaburzenia neurologiczne, także bólowe oraz zaburzenia płodności (przede wszystkim zmniejszenie liczebności i żywotności potomstwa). Ponieważ kwas foliowy odgrywa kluczową rolę jako koenzym w reprodukcji DNA i RNA , to niedostatek witaminy B9 w zasadzie uniemożliwia podziały komórkowe. Dość wyrównany poziom kwasu foliowego w organizmie może się nawet niebezpiecznie załamać podczas biegunki, przy zwiększonym zapotrzebowaniu organizmu (np. u suk w okresie reprodukcji). Badania z zakresu medycyny ludzkiej, dające się z pewnym prawdopodobieństwem odnosić i do weterynarii, twierdzą, że kwas foliowy bywa skuteczny w zapobieganiu nowotworom tkanek miękkich – ale podawany w ogromnie wysokich dawkach i najskuteczniejszy wobec nowotworów związanych z przyjmowaniem doustnych środków antykoncepcyjnych. Ludzka medycyna podnosi również rolę kwasu foliowego w profilaktyce chorób serca – ale nadal nie wykazano działania leczniczego witaminy B9 na stan serca czworonogów.

Najlepszym i najpowszechniejszym źródłem kwasu foliowego są drożdże, ale także natka pietruszki, pomidory, pszenica i żyto. Kwas foliowy kiepsko znosi przegrzewanie, długotrwałe mrożenie i łatwo przechodzi do wody podczas mycia lub gotowania roślin.

Bezpieczna dawka żywieniowa to 4 mcg na kilogram masy ciała, u szczeniąt i karmiących suk – w dwójnasób tyle. Wedle norm AAFCO karma dla psów powinna zawierać około 0,18 mg witaminy B9 na kilogram karmy. Kwas foliowy uchodzi za najbezpieczniejszą w dawkowaniu witaminę z grupy B – brak doniesień medycznych o jakichkolwiek zagrożeniach związanych z przedawkowaniem kwasu foliowego – z jednym wyjątkiem. Wedle badań amerykańskich witamina B9, nawet nie przedawkowana, podawana wespół z niektórymi lekami przeciwpadaczkowymi lub uspokajającymi może u niewielkiej grupy psów wywoływać ataki epileptyczne.
—————————-

Copyright for text by Adam Janowski

Czytaj także pozostałe części cyklu o witaminach:

Witaminy grupy B – część 1,
Witaminy grupy B – część 2,
Witaminy grupy B – część 3.

Dodaj komentarz