CHART PERSKI SALUKI w pigułce

CHART PERSKI SALUKI w pigułce

Pełen wdzięku i wytrwałości pies o rozmarzonym spojrzeniu. Przodkami tego silnego psa wyścigowego są charty Środkowego Wschodu.

OPIS
* Robi wrażenie połączenia szybkości i lekkości
* Wydłużona głowa
* Oczy w kształcie migdała
* Długi włos na uszach i ogonie
* Wysokonożny
* Dozwolone prawie wszystkie maści
* Wysokość w kłębie: 58,5 do 71 cm
* Waga: około 20 kilogramów
* Przeciętna długość życia – od 12 do 14 lat

Wdzięk, proporcje i uroda konia arabskiego pełnej krwi – to na pierwszy rzut oka widoczne cechy saluki. Nazywa się go czasami chartem perskim, choć jego przodkowie mieszkali nie tylko na terenie dzisiejszego Iranu, ale za całym Środkowym i Bliskim Wschodzie.

Dziecko stepów
Podczas wykopalisk archeologicznych prowadzonych na Środkowym Wschodzie, a dokładniej w pobliżu dawnego sumeryjskiego miasta Ur w delcie Eufratu znaleziono szkielet psa z V wieku przed naszą erą, należący niewątpliwie do saluki. W klasycznym języku arabskim ‘saluki’ znaczy ‘chart’, niezależnie od tego, czy jest to pies krótkowłosy, długowłosy czy wręcz kudłaty. Także i w dziełach sztuki i przedmiotach codziennego użytku pochodzących z wykopalisk znaleźć można wiele dowodów na to, że saluki lub podobne do niego psy są znane w tym regionie od dawien dawna. Prawdopodobnie psy te żyły już w pierwszych ludzkich siedliskach na terenie Mezopotamii, czyli w żyznych regionach między Tygrysem a Eufratem, ale także w Turcji i na Wyżynie Irańskiej. W Tepe Gawra, mieście leżącym na terenie dzisiejszego Iraku, znaleziono pieczęć z wizerunkiem niewątpliwie jakiegoś charta. Także i gliniane tabliczki, liczące sobie około siedmiu tysięcy lat, znalezione w kurdyjskim mieście Yama, pokazują takie zwierzęta. Saluki, zwany także chartem perskim lub chartem irańskim pochodzi niewątpliwie ze stepów Środkowego Wschodu.

Przez Wielką Brytanię…
Pierwsze orientalne charty przybyły do Europy dopiero wraz z krzyżowcami a później – via Półwysep Iberyjski – z Maurami. Jednak prawdziwa hodowla tych psów rozpoczęła się w końcu XIX wieku w Anglii, za sprawą Florence Amhurst. Dama ta importowała psy z rozmaitych krajów Środkowego Wschodu. Po pierwszej wojnie światowej para saluki przybyła do Anglii z Syrii. Właścicielowi tych psów, generałowi Lance, rasa zawdzięcza swe uznanie przez brytyjski Kennel Club (1922). Trzecią znaczącą hodowle prowadziła wówczas pani Joan Mitchell, hodująca swe psy początkowo w Palestynie, a później w Wielkiej Brytanii. Wraz z powstaniem Saluki or Gazelle Hound Club pojawił się pierwszy wzorzec rasy, który dopiero w 1968 roku został przejęty przez FCI.

…na kontynent europejski
Większość europejskich chartów perskich wywodzi się rzecz jasna z hodowli brytyjskich, ale warto zauważyć także efekty pracy hodowców niemieckich i holenderskich, którzy dochowali się wspaniałych psów. Saluki były już wystawiane na pierwszej wystawie psów w Niemczech, w Hamburgu w 1863 roku, jako charty perskie. Właściwa hodowla w Europie rozpoczęła się w latach dwudziestych ubiegłego wieku, w rękach państwa von Schulenburg i pani Lindroth. Ta druga założyła w 1926 roku wybitną hodowlę o przydomku ‘El Saluk’ . W Polsce pierwszym wybitnym psem była suka Mumtaz PAPRIKA, która przyjechała do Warszawy w początku lat osiemdziesiątych do hodowli „z Mrokowa’. W tej chwili w naszym kraju mieszka około 180 psów tej rasy.

Skarb Beduinów
Beduini używali swych saluki do polowania na gazele. Psy swe cenili tak wysoko, że jako jedynym zwierzętom wolno im było mieszkać w namiocie z ludźmi. Beduini poważali swe psy i zajmowali się nimi z najwyższą troską, większą nawet niż okazywana koniom. Kiedy wyruszali na polowanie, psy były przewożone do miejsca łowów na wielbłądach, by na próżno nie męczyły się biegiem przez pustynię. Kiedy suka saluki rodziła szczenięta, maluchy nie mogły ssać matki, by jej nie męczyły – karmieniem szczeniąt zajmowały się Beduinki!

CHARAKTER

Plusy:
* Łagodny
* Pojętny
* Spokojny
* Serdeczny
* Wycofany wobec obcych
* Używany do polowań
* Idealny pies wyścigowy
* Mało szczeka

Minusy:
* Nieufny wobec obcych
* Bywa dumny i wyniosły
* Kiepski stróż

W Iranie uchodzi za dar niebios
Potrafi godzinami trwać w półuśpieniu na kanapie, ale cały czas bacznie obserwuje wszystko dookoła. Jeśli tylko może wybiec na dwór, czyni to chętnie – ale prawdziwe swe powołanie pokaże, gdy będzie miał okazję uczestniczyć w wyścigach chartów. Wynika z tego, że musi mieć także możliwość wybiegania się bez smyczy…
Nasz wysokonożny przyjaciel jest bardzo wrażliwy i ma tak duże serce, że bez kłopotów znajdzie się w nim miejsce dla pana, pani i jeszcze całej rodziny.

Wielka miłość…
Saluki czuje się bardzo związany ze ‘swoimi’ ludźmi, choć nie zawsze i nie wszędzie będzie to okazywał. Wobec obcych natomiast najchętniej zachowa dystans, ale swemu panu czy pani chętnie pozwoli na pieszczoty czy zabawę – kontakty między psem tej rasy a człowiekiem są bardzo głębokie i trwałe. Każdy, kto miał okazję spotkać się na dłużej z saluki, podda się fascynacji tą rasą i prawdopodobnie nigdy już nie będzie marzył o innym psie. Saluki emanuje tajemniczością i zawsze zachowuje się nieco na dystans: to klasyczny introwertyk, który nie zaszczeka, gdy ktoś wchodzi do domu, nie zaszczeka, gdy ktoś wychodzi i nie ma co liczyć, by z radości wylizał pana od ucha do ucha. Ale jednak nawet i tak nieskłonny do okazywania uczuć pies także cieszy się, że właściciel wrócił, co można poznać choćby po leciutkim machaniu koniuszka ogona…

Wyniosły?
Obcych saluki zaszczyci co najwyżej nieobecnym spojrzeniem, co oczywiście odbierane jest jako wyniosłość. Nieprawda! Saluki dlatego często uchodzi za aroganta, że jest elegancki, szlachetny w sylwetce i ruchach i zarazem pełen uroku. Ludzie nie sądzą, ze pies tak piękny może zarazem być serdeczny i prosty w obyczajach. W rzeczywistości saluki jest po prostu dość wstydliwy i nieśmiały, i niechętnie zaprzyjaźnia się z ludźmi, których zachowań czy charakteru nie jest pewny. Z drugiej strony charakter taki sprawia, że codzienne życie z chartem perskim jest nieskomplikowane. Jest spokojny i cichy, a z pewnością nie zamierza tracić niepotrzebnie energii na pilnowanie domu. Co prawda nic nie ujdzie jego uchu i oku, ale bardziej ze zwykłej ciekawości świata, a nie z poczucia obowiązku, by dzień i noc trwać na straży… Zarówno szczenię jak i dorosły pies dzięki swemu łagodnemu charakterowi są doskonałymi towarzyszami człowieka.

Gazela z wybrzeża
Chart perski Saluki to pierwszorzędny myśliwy. Jego pierwotnym przeznaczeniem było polowanie na gazele – i zajęcie to wciąż ma we krwi. Nawet leciutkie kroki i eleganckie, rasowe ruchy saluki przypominają jego dawnych przeciwników. Trudno wprost uwierzyć, że ten elegancki i spokojny towarzysz człowieka w głębi ducha jest zajadłym myśliwym, który bezlitośnie ściga, dogania i zabija swe ofiary. W swej ojczyźnie dziś saluki używany jest także do szczucia zajęcy. Zdarza się także, że saluki pracuje w nietypowy, acz tradycyjny dla Arabów sposób – w tandemie wespół z sokołem, ale nigdy nie pracuje w stadzie czy sforze. Psy tej rasy w swej pracy mniej kierują się węchem, który jest mało przydatny w warunkach pustyni – jak i inne charty, saluki jest przede wszystkim wzrokowcem. Największymi zaletami saluki jako psa myśliwskiego są przede wszystkim szybkość, ale także jego duża odporność i wrodzony instynkt pogoni.

Pies i dziecko
Saluki lubi dzieci w każdym wieku. Jest to pies bardzo wesoły i chętny do zabawy, jeśli więc będzie czuł się zaprzyjaźniony z dziećmi, to z przyjemnością będzie się z nimi bawił. Dzieci muszą jednak być uprzedzone o cechach właściwych tej rasie i na przykład nie dążyć do przełamywania na siłę wrodzonej rasie nieśmiałości. Jeśli to opanują, to zabawa będzie wyśmienita – a łagodny wobec człowieka charakter saluki sprawia, że rodzice mogą się nie bać o swe pociechy.

Idealny właściciel
* Pamiętajmy stale, ze nasz przyjaciel jest bardzo wrażliwy i dość introwertyczny. Jeśli człowiek potraktuje go brutalnie, to nigdy już nie uda mu się nawiązać z saluki przyjaznych kontaktów opartych na zaufaniu, a może spotkać się z odmową wszelkich kontaktów…
* Mówmy do psa cicho i spokojnie, nigdy nie próbując nań krzyczeć. Wszelkie zachowania agresywne czy pogróżki są językiem, którego saluki nie rozumie, i rozumieć nie zamierza. Wychowywać go trzeba bardzo cierpliwie i mnóstwem zdrowego rozsądku, a w ten sposób można zeń uczynić najbardziej przyjacielskiego psa do towarzystwa, jakiego tylko można sobie wyobrazić.
* Nie zostawiajmy go zbyt często samego. Będzie się nudził i zacznie smucić, a nawet popadać w długotrwałą depresję, że nic się wokół niego nie dzieje… Nie dajmy się zwieść jego chłodnemu, trzymającemu na dystans spojrzeniu, sugerującemu, ze jest to pies wewnętrznie oziębły. Nic podobnego! Traktujmy psa serdecznie i miło, okazujmy mu uczucie i wykazujmy mu, jak bardzo nam na nim zależy…
* Wybranie saluki na domowego partnera to dobry pomysł, jeśli nie lubicie państwo głośnych i ruchliwych, pobudliwych psów. Nie będziecie Państwo rozczarowani, gdyż chart perski swą żywą naturę ukazuje na dobrą sprawę jedynie na torze wyścigowym. By wzmocnić więzi między psem a człowiekiem należy szanować psie pragnienie spokoju i znaleźć mu w domu jego własny, cichy kącik.
* To, ze saluki robi bardzo eleganckie wrażenie i że zachowuje się wyjątkowo spokojnie, nie oznacza jeszcze, ze można zeń zrobić idealnego psa wystawowego! Wymaga oswojenia z atmosferą wystaw, a przede wszystkim z emocjami, jakim podlega wystawca. Jednocześnie psy te potrzebują codziennie dużej porcji ruchu, stąd nie można mu szczędzić spacerów – idealnie byłoby, gdyby mógł towarzyszyć swemu panu w joggingu czy niespiesznych wycieczkach rowerowych.

Należy:
* Szanować psie umiłowanie spokoju i ciszy.
* Zapewnić psu odpowiednia porcję ruchu.
* Zainteresować się udziałem psa w wyścigach za sztucznym zającem (wyścigi czy coursing).

Nie wolno:
* Traktować go brutalnie.
* Okazywać mu zbyt mało zainteresowania.
* Sprowadzać go do roli eleganckiego uzupełnienia mieszkania.

Lubię, ale bez przesady…
Saluki ma bardzo delikatną skórę i nie ma mocnego włosa: może dlatego niezbyt chętnie bawi się z innymi psami, że ich zabawy bywają dlań zbyt brutalne. Wszystko to sprawia, że uchodzi często za psa, który „zadziera nosa”, co zupełnie nie jest prawdą… W głębi serca uważa wszystkie inne psy za dość miłe, ale przesadne w swych zabawach. To że je lubi, nie musi znaczyć od razu, że będzie się z nimi kotłował i ganiał…

ŻYCIE CODZIENNE

Ten łagodny pies jest przede wszystkim sportowcem. Jeśli wyszaleje się na dworze, to w domu potrzebuje odpoczynku, by zregenerować swe siły.

Co należy wiedzieć:
* Może mieszkać w mieszkaniu
* Niezbędne są długie spacery
* Należy uszanować jego umiłowanie spokoju
* Czysty
* Nie wymaga prawie pielęgnacji
* Niewielki apetyt
* Uwaga na mrozy!
* Niezbyt drogi w utrzymaniu
* Szczenię bywa kosztowne

Kto urodził się na pustyni, temu nie straszne żadne upały!
Jak każdy chart, także i saluki potrzebuje do szczęścia trzech rzeczy: wybiegu, wybiegu i jeszcze raz wybiegu! Jego pełna uroku sylwetka i wrodzone posłuszeństwo nie powinny nam przysłaniać faktu, że jest to w pierwszym rzędzie sportowiec, wymagający jak najczęściej i jak najwięcej ruchu. Właściciel powinien o to zadbać – i koniecznie gratulować mu sukcesów!

Eleganckie maniery
Saluki i jego zachowanie zrobią niezwykłe wrażenie nie tylko na rodzinie czy dobrych znajomych, ale także zadziwią każdego gościa. Saluki wie, jak powinien zachować się dobrze wychowany gospodarz i jak dobrze wychowany pies: kiedy goście zadzwonią do drzwi, saluki grzecznie przywita ich w drzwiach stojąc u państwa boku, na nikogo nie skacząc, nie warcząc ani nie łasząc się. Także i przy posiłku pies leży na swoim posłaniu i nie zwraca uwagi na to, co dzieje się przy stole: nie żebrze i w żadnym wypadku nie zniży się do sprawdzania, czy coś ni spadło ze stołu…

Warunki życia
Bez dwóch zdań: tak zapalony biegacz jak saluki potrzebuje miejsca. Ponieważ jednak pomimo swego wyglądu nie jest on zbyt wymagającym arystokratą, toteż zadowoli się nawet dość ograniczoną przestrzenią mieszkania. Ceni wygodę i bardzo chwali sobie wygodny tapczan. Oczywiście, naszemu czworonożnemu przyjacielowi nie zaszkodzi także i spory nawet ogród. Dla saluki ruch to niezbędny element składowy codziennego rozkładu dnia – biega na duże odległości, chętnie trenuje na torze wyścigowym, gdyż z jego punktu widzenia bieganie to nie tylko sport, ale i forma sztuki. Nawet w największą pluchę nie przynosi błota do mieszkania – charakter charta perskiego nie pozwala mu ani na ubłocenie się, ani tym bardziej na wycieranie błota w meble czy dywany. Jeśli zdarzy mu się zabrudzić, to będzie grzecznie czekał, aż go pan wytrze przed wejściem do domu.

Żywienie
Szukacie państwo jakiegoś psa oszczędnego w jedzeniu? No to mamy dla państwa saluki… Je mało, choć potrzebuje karmy najwyższej jakości. W czasie szczególnych obciążeń wysiłkiem trzeba zwiększyć mu porcje, nawet i dwukrotnie, ale w normalnych warunkach wystarcza mu w zupełności 300 gramów czerwonego surowego mięsa i do tego tyle samo mieszanki, złożonej z warzyw i gotowanego ryżu czy makaronu. Jeśli pies bierze udział w wyścigach, to trzeba zwiększając mu dawkę jedzenia bardziej zwiększyć porcję mięsa i dodać odrobinę tłuszczu. Niektórzy hodowcy, ze względu na nieproporcjonalnie długie kości saluki, zalecają dodawanie do karmy codziennie porcji jogurtu lub ciastek wapiennych.

Zdrowie
Upał nie stanowi dla saluki najmniejszego problemu – pamiętajmy przecież, ze jego przodkowie żyli na pustyni, wśród rozpalonych piasków! Gorzej jest z zimą – saluki nie jest przyzwyczajony do znoszenia mrozów, a nawet chłodów i stosunkowo łatwo się przeziębia. Równie kiepsko znosi pluchę i wilgoć, stąd po każdym jesiennym spacerze trzeba go starannie wytrzeć, by wysuszyć do cna. Saluki nie marznie biegając, ale podczas spaceru na smyczy ziąb sprawia mu wyraźną przykrość. Psy tej rasy, jak nieliczne charty, maja skłonność do dysplazji stawów biodrowych, stąd trzeba je bacznie obserwować, by jak najwcześniej wychwycić podejrzane objawy schorzenia. Kontrolujmy także często stan jego pięknych, ale wrażliwych uszu.

Pielęgnacja
Niezbyt długi włos saluki nie wymaga żadnej specjalnej pielęgnacji. Staranne rozczesywanie dłuższych włosów na ogonie, uszach i łapach pozwala uniknąć filców, czasami trudnych do usunięcia. Kąpiel z użyciem szamponu zalecana jest dość rzadko, zamiast niej pożądane jest staranne wymasowanie całego ciała wilgotną rękawica frotte. Słabym punktem saluki są uszy: zbierają się w nich brud i kurz i szybko prowadzą do zapalenia. Dlatego tez należałoby właściwie codziennie przetrzeć uszy czystą szmatką lub przynajmniej skontrolować ich stan, dbając by nie doszło do podrażnienia wrażliwej skóry.

Z wiatrem w zawody
Wyścigi psów są dla saluki nie tylko ogromną frajdą, ale i naturalnym sposobem życia: pies nie tylko otrzymuje należytą porcję ruchu, ale i na dodatek może w pewnym stopniu zaspokoić swój naturalny, bardzo silny instynkt pogoni, będący pozostałością instynktu łowieckiego. Co prawda w grę wchodzi tylko sztuczny, szmaciany zając, ale zawsze to coś… Wyścigi psów organizowane są dziś w całej Europie, przy czym cześć z nich ma charakter totalizatora, ale większość organizowana jest jako zawody sportowe. Najwięcej zawodów organizowanych jest w Wielkiej Brytanii i Francji – w Polsce nie ma jeszcze totalizatora psiego. W wyścigach saluki jest wspaniały, biega bardzo szybko, ale konkurencja nie śpi: greyhoundy są generalnie rzecz biorąc większe i nieco szybsze, a najszybsze z whippetów także potrafią dojść na zakręcie saluki…

Czy to prawda, że…
…nie sposób wyobrazić sobie gryzącego, agresywnego saluki?
Prawda. Saluki ma co prawda być psem energicznym, ale nie powinien dać się sprowokować. Zachowania agresywne są mu zupełnie obce. Oczywiście, jak każda regula dopuszcza to istnienie wyjątków…
… saluki powstał przez krzyżowanie różnych ras chartów?
Nieprawda. Rasa ta ukształtowała się w warunkach zupełnie naturalnych jako rasa pierwotna.
…saluki i sloughi to najstarsze charty pochodzące z Azji?
Prawda. Jako dowód może służyć tu szkielet psa pochodzący sprzed pięciu tysięcy lat przed naszą erą, wykopany przez profesora S. Lloyda w 1948 roku na terenie Iraku. Także i inne znaleziska dowodzą, że przodkowie dzisiejszych sloughi i saluki byli bardzo popularni na Środkowym Wschodzie kilka tysięcy lat temu.
…znane postaci chętnie kupują sobie saluki jako towarzyszy?
Prawda. Niegdyś byli to faraonowie i król Salomon, który uwielbiał swe charty, dziś saluki są częstym partnerem gwiazd filmu i telewizji. Wybierając saluki udowadnia się swój dobry gust!

———————–

Copyright for photo © by Zandeena – Saluki Club of Victoria Inc