Kłopoty z przełykaniem

Kłopoty z przełykaniem

Przełykanie to dość skomplikowana czynność. W mózgu psa znajduje się cały obszar odpowiedzialny wyłącznie za odruch przełykania.To stąd kierowane są za pomocą włókien nerwowych polecenia do poszczególnych grup mięśni, przy czym w przełykaniu uczestniczy wiele grup mięśni: mięśnie języka, podniebienia i podniebienia miękkiego, gardła, przełyku i mięśnie ujścia przełyku do żołądka (zwieracze wpustowe żołądka).

U normalnego psa podczas przełykania pokarm przesuwany jest z pyska do gardła, przy czym zatrudnione jest wiele mięśni – zwłaszcza że pies nie jest w stanie fizjologicznie wykonywać ruchów poprzecznych szczęki (żucia). Mięsnie przełyku i ujścia krtani są odpowiedzialne za przesunięcie pokarmu do przełyku, skąd rozdrobniony pokarm przesuwany jest do żołądka – przejście między tymi dwoma organami (ujście żołądka) kontrolowane jest przez zwieracze, nie pozwalające na powrót pokarmu ( i szerzej: treści żołądkowej) do przełyku i wyżej.

* Obserwujmy swego psa podczas karmienia
* Pokarm przesuwa się z pyska i gardzieli do przełyku i stamtąd do żołądka
* Przyczyn kłopotów w przełykaniu trzeba szukać właśnie w tych fragmentach ciała
* Rutynowe zdjęcie rentgenowskie może nie wystarczyć do postawienia rozpoznania
* Gastroskopia – wziernikowanie przełyku czy żołądka – może pomóc w ustaleniu przyczyny
* Określenie przyczyn umożliwia rozpoczęcie leczenia
* Pies może być leczony farmakologicznie lub operacyjnie

Brak apetytu? Jedzenie rośnie mu w gardle?
Jeśli pies ma trudności w przełykaniu pokarmu, to niezbędne będzie pokazanie go lekarzowi weterynarii, gdyż możliwe jest, ze pies w ogóle nie będzie mógł normalnie się odżywiać. Przyczyn zaburzeń w przyjmowaniu pokarmu i trudności w przełykaniu (dysfagii) należy zawsze szukać w układzie pokarmowym, choć ich podłoże może być dość różnorodne: obrażenia wewnętrzne, zapalenia, kłopoty rozwojowe, guzy nowotworowe lub obecność ciał obcych w przewodzie pokarmowym.

Jeśli Państwa psu jedzenie dosłownie rośnie w gardle, to – jeśli nie jest to fakt jednorazowy – należy natychmiast pokazać psa weterynarzowi, gdyż wbrew pozorom nie jest to objaw, który można zbagatelizować. Lekarz weterynarii musi przede wszystkim określić, czy przyczyną jest obrażenie czy zaburzenia funkcjonalne organizmu i czy przyczyna leży w obszarze gardła, przełyku czy żołądka.

Pysk i gardło
Podstawowe badanie to sprawdzenie pyska i gardła. Zapalenie śluzówek pyska (stomatitis) może być na tyle bolesne, że uniemożliwia odruch przełykania. Możliwe jest także pojawienie się guza (nowotworu) w obszarze pyska i gardła lub po prostu utkwienie tam jakiegoś ciała obcego. Dość częstą przyczyną bywa także zapalenie migdałów. U wielu psów lekarze weterynarii rozpoznają także dysfunkcję układu mięśni gardła i tchawicy, wynikającą z niewłaściwego rozwoju, zapalenia mięśni gardła lub osłabienia mięśni przełyku. Zdarzają się także zaburzenia nerwów sterujących pracą przełyku, o podłożu neurologicznym lub chemicznym.

Przełyk i żołądek
Jeśli źródło zaburzeń w przełykaniu leży w obszarze przełyku, to najczęstszą przyczyną bywa zjedzenie przez psa jakiś substancji trujących, lub silnie drażniących i mogących prowadzić do podrażnienia lub zapalenia. Dość łatwo także o podrażnienia wynikające z silnego odruchu wymiotnego i podrażnienia przełyku sokami żołądkowymi. Częstą przyczyną bywa także ciało obce, wchłonięte przez psa, które utkwiło w przełyku, choćby wbijając się w jego ścianki. Lekarz sprawdzi także ewentualne wrodzone anomalie przełyku, takie choćby jak zwęźlenie lub wrodzone zwężenie przełyku, a także zaburzenia nabyte (pojawienie się narośli, najczęściej o podłożu nowotworowym, lub zaburzenia wywołane przez obecność pasożytów). Lekarz weterynarii zbada także psa pod kątem zaburzeń funkcjonowania nerwowego lub mięśniowego oraz prawdopodobnie będzie chciał zbadać poziom elektrolitów we krwi zwierzęcia. Jeśli przyczyna kłopotów z przełykaniem znajdować się będzie w żołądku, to najprawdopodobniej chodzić tu będzie o zapalenie śluzówek żołądka, mechaniczny ucisk w okolicy przeponowej lub o powstały guz pochodzenia nowotworowego.

Właściwe rozpoznanie
Pies starannie zbadany przez lekarza będzie także poddany prześwietleniom rentgenowskim. Zazwyczaj normalne zdjęcia rentgenowskie wystarczają do zapewnienia lekarzowi wszelkich danych do postawienia właściwego rozpoznania – w niektórych jednak szczególnych wypadkach niezbędne być może przeprowadzenie zdjęć rtg z kontrastem, by określić przyczyny, a przede wszystkim zlokalizować ich położenie w układzie pokarmowym. Jeśli przyczyna kłopotów z przełykaniem wynika z mechanicznego uszkodzenia przełyku, niezbędne będzie podanie psu papki barytowej, która umożliwi precyzyjne określenie miejsca uszkodzenia. Rentgenoskopia będzie wskazana, jeśli przyczyna leżeć będzie w obrębie mięsni przełyku i gardła, a wziernikowanie żołądka może być także niezbędne jeśli żadne wstępne badania nie potrafią określić przyczyny cierpień chorego zwierzęcia. Metoda ta pozwoli odkryć mechaniczne uszkodzenia w żołądku i przełyku (możliwe będzie także pobranie próbki tkanki – biopsja – celem wykluczenia zmian nowotworowych).

Leczenie
Leczenie trudności z przełykaniem nie ma na celu bezpośredniego usunięcia trudności, ale przede wszystkim określenie ich przyczyn i przede wszystkim zlikwidowanie ich. Nie zawsze wystarczy podawanie psu określonych medykamentów, i czasami niezbędne jest przeprowadzenie interwencji chirurgicznej. Dopiero po całkowitym usunięciu przyczyn pies będzie w stanie normalnie przełykać, a więc normalnie jeść – co tego czasu jego jadłospis musi być układany szczególnie, a czasami organizm musi być odżywiany sztucznie, pozaustrojowo. W przypadku uszkodzenia w obszarze gardła i przełyku niejednokrotnie trzeba całkowicie przestawić psa na pokarm płynny lub półpłynny, podawany psu bezpośrednio do żołądka za pomocą specjalnej rurki (sondy). Jeśli pies cierp na zwęźlenie w obszarze przełyku to przez czas rehabilitacji musi być karmiony wyłącznie w pozycji stojącej, by uniemożliwić zadławienie się i ewentualne skierowanie pokarmu do układu oddechowego. Te same zasady obowiązują podczas picia, które musi być przeprowadzane pod stała kontrolą, pies może pić jedynie w małych ilościach, choć znacznie częściej niż zazwyczaj.