OWCZAREK KATALOŃSKI w pigułce

OWCZAREK KATALOŃSKI w pigułce

Perro de Pastor Catalán, jak nazywają go jego rodacy, robi światową karierę pod nazwą Gos d’Atura. Owczarek kataloński jest blisko spokrewniony z owczarkiem pirenejskim. W górach północnej Hiszpanii zna każdy kamień – większość swego czasu spędza tu na poszukiwaniu zagubionych owiec.

OPIS
* Silny pies, mocnej budowy
* Czujne spojrzenie
* Obwisłe uszy
* Mocne lędźwie
* Muskularne kończyny
* Długi włos
* Wysokość w kłębie – 47 do 55 cm psy, 45 do 53 cm suki
* Waga: 18 kg psy, 16 kg suki
* Przeciętna długość życia: 12 lat

Owczarki Półwyspu Iberyjskiego
Historię owczarków iberyjskich można pojąć tylko wtedy, jeśli zrozumie się znaczenie hiszpańskiej i portugalskiej hodowli owiec dla hodowli tych zwierząt w całej Europie. Wszystkie znane dziś rasy owiec hodowanych na wełnę pochodzą mniej lub bardziej bezpośrednio od krzyżówek rodzimych odmian z merynosami. Pierwotną ojczyzną merynosów były prawdopodobnie niektóre regiony dzisiejszej Turcji, skąd zwierzęta te – przez starożytną Grecję i Rzym – trafiły na Półwysep Iberyjski, skąd dopiero rozpoczęły swój podbój całej dzisiejszej Europy. Stada przeganiane były na sprzedaż na niezwykle dalekie odległości, co trwało czasami kilka miesięcy i niejednokrotnie zdarzało się że suka hiszpańskiego czy portugalskiego owczarka wracała do domu, by po kilku dniach urodzić szczenięta będące efektem mariażu z pudlem owczarskim znad Bałtyku czy z schapendoesem z Holandii.

Gos d’Atura Catalá
Katalońska nazwa owczarka brzmi Gos d’Atura Catalá – pies ten po raz pierwszy ujrzał światło dzienne w Katalonii, w północnowschodniej górskiej części Hiszpanii. To tu od stuleci wykonywał swą ciężką pracę, strzegąc i pasając stada w trudnym, górzystym i skalistym terenie. Praca ta ukształtowała silny charakter psów tej rasy.

Iris i Tac
Przez wiele lat rasa ta pozostawała w cieniu innych znanych psów, a pierwsze rzeczywiście wiarygodne notatki o niej pochodzą dopiero z początku XX wieku. Takie psy jak Cuco (urodzony w 1915 roku), Pasto (urodzony w 1922 r) czy Milan (urodzony w 1924 roku) uchodzą za pierwszych przedstawicieli rasy i była jako pierwsze wpisane do ksiąg rodowodowych hiszpańskiego towarzystwa kynologicznego Real Sociedad Central Canina. Jednak za założycieli nowej linii – a w praktyce nowej rasy, wyrównanej pod względem wyglądu i charakteru – uchodzi syna Milana imieniem Tac i suka zwana Iris. To na ich podstawie opracowano pierwszy wzorzec rasy, opublikowany w 1929 roku.

Rosnąca popularność
Pierwszy klub rasy – Zrzeszenie Przyjaciół Gos d’Atura Catalá – założono dopiero w 1981 roku, ale od pierwszych dni czyni on wiele dla popularyzacji “swojej” rasy. Co roku organizowane są w Hiszpanii wystawy specjalistyczne i klubowe, z mnóstwem nagród i konkursów, na których psy tej rasy mogą przedstawić się szerszej publiczności. Hodowcy cieszą się zwłaszcza, że pomału psy te zaczynają przebijać się także i poza swa ojczyzną, zwłaszcza we Francji, w Niemczech, w Skandynawii i we Włoszech.

CHARAKTER
Miły rozczochraniec, za którym nikt się na ulicy nie obejrzy. Strzeże owiec i dzieci z równym zapałem – i traktuje to zadanie bardzo serio!

Plusy:
* Przywiązany
* Inteligentny
* Żywy
* Energiczny
* Czujny
* Wytrwały
* Samodzielny
* Bardzo spokojny
Minusy:
* Nieufny wobec obcych

Wygląda nieco zwariowanie, ale jest uosobieniem spokoju.
Powolutku, ale systematycznie rośnie popularność owczarków katalońskich, zarówno w Hiszpanii jak i poza nią. Dziś pies ten jest ceniony zarówno za swe talenty psa owczarskiego i pasterskiego, jak i za przymioty idealnego psa do towarzystwa. Co prawda w Polsce jest jeszcze wielką rzadkością, ale jak w innych krajach – jeśli ktoś raz odda serce psom tej rasy, to straci je już nieuleczalnie.

Dawniej Gos d’Atura Catalá sprawdzał się wyłącznie w roli psa pasterskiego – ale jeśli pilnował owiec, kóz, krów czy koni, to czemu nie mógłby także pilnować dobytku właściciela? Gos d’Atura doskonale sprawdził się także i w tej roli – a tymczasem już wyznaczono mu nowe zadanie; i od ponad dwudziestu lat wykazuje swe zalety jako pies towarzyszący dla całej rodziny.

Godzien zaufania pasterz
Gos d’Atura Catalá jest w pierwszym rzędzie psem użytkowym, oddanym całym sercu swemu pasterzowi i niezawodnym stróżem swego stada. Chętnie przejmuje odpowiedzialność za powierzone mu zwierzęta, a hodowcy nie mogą się wprost nachwalić jego niecodziennej umiejętności samodzielnego podejmowania decyzji w sytuacjach wymagających szybkiej reakcji psa. Jest znacznie spokojniejszy i bardziej opanowany od swego bliskiego krewniaka, owczarka pirenejskiego i nigdy nie zdarza mu się uszczypnąć zbyt mocno powierzonego mu zwierzęcia, a co dopiero ugryźć je, co pirenejczykowi się czasami przydarza. Stado opanowuje swą wrodzoną siłą charakteru, i nie musi uciekać się demonstracji siły, w czym jest podobny do najsłynniejszych pasterzy – border collie. Gos d’Atura jest inteligentnym, szybkim i zwinnym psem, będącym zawsze na posterunku i bardzo serio traktującym swe zadania. Nawet w najtrudniejszych warunkach terenowych i choćby w najgorszym wietrze czy deszczu pracuje niezawodnie i nie dopuszcza do rozpierzchnięcia się stada. Choć nie jest zbyt duży, to nie lęka się trzymać w ryzach ani krów ani nawet koni; z pewnością siebie wynikającą z wielopokoleniowego doświadczenia opanuje niezawodnie nawet duże stado.

Zrównoważony charakter
Choć wobec swego stada owczarek kataloński nie jest specjalnie tolerancyjny czy łagodny, to wobec swego właściciela jest absolutnie podporządkowany i łagodny jak owieczka. Jego miły i pojętny charakter czyni zeń idealnego psa do towarzystwa, który jednak wymaga stosunkowo dużo wybiegu. Mocna budowa idzie w parze w silnym charakterem i zrównoważonym temperamentem. Gos d’Atura traktuje swego pana jak najwierniejszego przyjaciela, jest do niego bardzo przywiązany i posłuszny na lada skinienie – to naprawdę wspaniały towarzysz. Co prawda jeszcze nie podbił serc wszystkich mieszczuchów, ale… to tylko kwestia czasu, bo w zupełności zasługuje na miano ‘hiszpańskiego bearded collie’.

Dobry stróż
Jedyny feler tej rasy to fakt, że perro de pastor Catalán jest dość niechętny obcym i zdecydowanie wobec nich nieufny. Można to rzecz jasna zrozumieć, gdy przypomnieć sobie, ze przez setki lat był w zasadzie jedynym mieszkańcem rzadko zasiedlonych hiszpańskich gór. Jego wrodzona rezerwa wobec obcych czyni zeń doskonałego stróża. Jak większość dawnych psów pasterskich najbardziej w świecie nie znosi traktowania go jak zabawki, nie powierzania mu jakichkolwiek zajęć i zmuszania go do męczącego i przykrego nieróbstwa.

Obrońca
Jeśli owczarek kataloński uznaje, że jego właścicielowi coś grozi, zaczyna przeciągle warczeć lub nawet szczekać. Zachowania te są najzupełniej naturalne o psów pasterskich, gdyż wynikają z jego wrodzonego instynktu obrończego i są nieuchronne. Co prawda rzadko przychodzi mu się dziś spotkać z wilkiem, dawniej wrogiem numer jeden i stada, i pasterza, ale owczarek do dziś zachował swą skłonność do obrony. Gos d’Atura akceptuje bez wahania jedynie swego pana i jego najbliższą rodzinę, którym jest oddany całkowicie i bez reszty.

Pies i dziecko
Owczarek kataloński będzie najwspanialszym przyjacielem waszego dziecka. Nie tylko ze względu na swe nieduże rozmiary i sierść, która wygląda jak stworzona do głaskania, ale przede wszystkim z powodu swego zrównoważonego i łagodnego charakteru będzie idealnym towarzyszem zabaw. Na dodatek doskonale zadba o bezpieczeństwo powierzonych mu maluchów – bądź co bądź mamy do czynienia z zawodowcem! Na spacerach upilnuje, by dzieciaki się nie rozbiegły na wszystkie strony, w domu zaś doskonale wyczuje, kiedy pojawi się jakieś niebezpieczeństwo.

Serdeczny i serdecznie witany
Poza Hiszpanią Gos d’Atura jest bardzo rzadki, ale gdy ktoś już nań trafi, to będzie oczarowany bez reszty. Pojedynczy właściciele nachwalić się nie mogą jego inteligencji, jego upodobania do życia rodzinnego, jego miłego serdecznego charakteru a przede wszystkim wychwalają jego prześmieszny, wiecznie rozczochrany wygląd! Jego największym konkurentem do serc właścicieli jest mały owczarek pirenejski, ale ze względu na swój bardziej zrównoważony charakter owczarek kataloński z pewnością wyprze go z wszelkich rankingów popularności. W Polsce pierwszy krok został zrobiony w 2005 roku, kiedy sprowadzono do naszego kraju pierwszą sukę tej rasy, a następny w czerwcu 2009 roku, kiedy to w hodowli p. Blahaczek z Wrocławia urodził się pierwszy miot szczeniąt tej rasy.

Idealny właściciel
* Owczarek kataloński doskonale nadaje się dla ludzi, którzy nie poddają się każdemu trendowi mody, którzy nie muszą za wszelka cenę mieć ‘psa z reklamy telewizyjnej’, a wolą zwierzę mniej popularnej, ale zdrowszej psychicznie rasy.
* Większość ludzi uważa go nie za psa rasowego, a za mieszańca, i na pewno nikt nie będzie się za Gos d’Atura oglądał na ulicy ani przystawał, by go pogłaskać. Pies w głębi ducha jest z tego bardzo zadowolony, by jego wrodzona nieufność wobec obcych nie zachęca do takiego spoufalania się. Swe uczucia zachowuje wyłącznie dla ‘swojej’ rodziny, a obcy mogliby dla niego nie istnieć.
* Idealny właściciel powinien mieć dla swego owczarka dużo czasu i dużo ciepłych uczuć. Ludzie niezrównoważeni lub nadpobudliwi nie powinni myśleć o takim psie, gdyż wszelkie niekonsekwencje czy próby zbytniego zdominowania psa – wynikające zazwyczaj z braku zaufania – są nie do pogodzenia z prosta i otwartą naturą Gos d’Atura.
* Od szczenięctwa trzeba go wychowywać bardzo konsekwentnie, stopniowo zwiększając swe wymagania wobec psa. Pamiętajmy, że pies ten, jak każdy owczarek, nie nadaje się dla leniuchów! Potrzebuje energicznego właściciela o sportowym zacięciu, którego byle plucha nie zniechęci do spaceru.

Należy:
* Zapewnić mu naturalny, uporządkowany tryb życia.
* Wychowywać go konsekwentnie, ale w sposób pełny uczucia.
* Zapewniać mu zajęcie – nie znosi nieróbstwa!
* Pomału oswajać go z przyjaciółmi domu i znajomymi.
Nie wolno:
* Traktować go brutalnie
* Postępować z nim niesprawiedliwie i nie mówić jasno, czego odeń oczekujemy.
* Zabraniać mu dziś tego, co jeszcze wczoraj było dozwolone – Gos d’Atura wymaga jasnych i trwałych zasad postępowania, inaczej się gubi.
* Wiązać go na łańcuchu.
* Zbyt często zostawiać go samego.
* Zbyt rzadko okazywać mu swą sympatię.

ŻYCIE CODZIENNE

Niewymagający i niewybredny; wystarczy mu najprostsze jedzenie. Na spacerach nie będzie żadnych kłopotów, przyjaźnie wita inne psy i chętnie się z nimi bawi.

Co należy wiedzieć:
* Można sobie z nim wspaniale ułożyć życie
* Zacięty sportowiec
* Doskonale znosi zarówno upał jak i mróz
* Dobrze rozumie się z innymi psami
* Akceptuje koty i inne zwierzęta domowe
* Ma niewielkie wymagania
* Wymaga regularnego szczotkowania
* Trudno znaleźć hodowlę tej rasy
* Niezbyt drogi jako szczenię
* Skromne koszty utrzymania

Chętnie śpi pod gołym niebem i marzy o swych ukochanych owcach…
Owczarek kataloński jest psem w typie wiejskim, ale jednocześnie ma klasę! Dla przekonanego miłośnika natury, który najwyżej ceni sobie rozległe przestrzenie, życie w mieście musi być koszmarem, ale dla swego człowieka gotów się z nim pogodzić, jeśli tylko będzie miał wystarczającą porcję ruchu. Jego kosmata sierść jest dość łatwa w pielęgnacji: wystarczy codziennie kilka ruchów szczotką, a pies będzie wyglądał znakomicie i równie dobrze się czuł.

Linienie
Owczarek kataloński linieje zupełnie inaczej niż wszystkie znane rasy: najpierw traci włos na przedniej części ciała, a dopiero potem gubi włos na zadzie i grzbiecie. Jak można się domyśleć, w czasie linienia nie wygląda specjalnie atrakcyjnie, a często robi wrażenie dotkniętego chorobą… Na szczęście sama wymiana włosa nie trwa zbyt długo, i wkrótce odrasta nowa sierść. Owczarkowi ten niecodzienny wygląd nie przeszkadza, a specjalne fryzowanie czy strzyżenie po prostu nie jest w jego stylu!

Warunki życia
Co prawda nasz perro de pastor Catalán ma niewiele ponad pięćdziesiąt centymetrów wzrostu w kłębie, ale pomimo to w czterech ścianach mieszkania będzie mu zawsze za ciasno. Jeśli chcecie państwo trzymać go w mieście, to musicie zadbać o dostarczenie mu odpowiedniej porcji codziennego wybiegu i umożliwić mu to, by mógł się codziennie wyhasać bez smyczy. Wynika z tego, ze dom z ogrodem będzie zawsze lepszym wyjściem… Gdyby jednak pies mógł sam wybierać, to z pewnością zdecydował by się na wiejska zagrodę lub – jeszcze chętniej – na bacówkę wysoko w górach. Jest dzieckiem natury i traktuje przesadne wygodny, jak luksus, na którym u specjalnie nie zależy. Najchętniej sypia w stogu słomy albo nawet pod gołym niebem, a dzień spędza na wytrwałym krążeniu wokół powierzonego mu stada czy domostwa.

Żywienie
Czworonożny Katalończyk jest bardzo niewybredny i je wszystko, cokolwiek mu się zaproponuje. Przy okazji – można spokojnie jeść obiad w towarzystwie psa, bez obawy, że ten zacznie żebrać lub próbować ukraść coś ze stołu. Gos d’Atura mniej żebrze niż psy innych ras – to prawdziwa zaleta! Nie należy jednak jego powściągliwości i braku dużych wymagań wykorzystywać do karmienia go odpadkami czy resztkami ze stołu. Jak każdy pies pracujący wymaga solidnego, zdrowego pożywienia i to około 15 gramów dziennie na kilogram wagi ciała, a do tego takiej samej ilości gotowanego ryżu lub makaronu i warzyw. Oczywiście, równie dobrze może to być gotowa karma, dostosowana do wieku i trybu życia psa.

Zdrowie
Owczarek kataloński ma pewną cechę szczególną – jest zupełnie niewrażliwy na pogodę. Gdy cała okolica dyszy ze skwaru lub drży na surowym mrozie, gdy każde zwierzę szuka schronienia przed przenikliwym deszczem czy kopnym śniegiem, Gos d’Atura wygląda, jakby zupełnie nie rozumiał o co chodzi! Surowe życie w Pirenejach wytworzyło w psie żelazne zdrowie, a jego organizm pokona każdy wirus, każda bakterię, a choroby po prostu nie przyjmuje do wiadomości, oglądając weterynarza na co najwyżej przy okazji szczepienia.

Pielęgnacja
Owczarek kataloński jest wyjątkowo łatwy w pielęgnacji. Wystarczy przeszczotkować go raz dziennie kilkoma intensywnymi ruchami i już po kłopocie! U psów mieszkających przez okrągły rok na dworze sierść jest twardsza i grubsza, toteż pies miejski wymaga nieco więcej troski o włos niż jego pracujący krewniak. Pamiętać także trzeba o czyszczeniu oczu i przede wszystkim uszu oraz o regularnym przeglądaniu sierści w poszukiwaniu pasożytów – w gęstym włosie Gos d’Atura pchły i kleszcze czują się doskonale!

Czy to prawda, że…
… Gos d’Atura ma podwójne ostrogi na tylnych kończynach?
Prawda, podobnie jak owczarki francuskie – ostrogi są nisko osadzone, a każda z nich ma swoja własną kostkę i własny pazur.
…jeden pies tej rasy był w stanie opanować stado liczące nawet i sto zwierząt?
Prawda. Do dziś psy te z powodzeniem biorą udział w konkursach pasterskich i konkursach zaganiania – ich specjalnością jest uniemożliwianie zwierzętom przeskakiwania przez bariery, kierowanie całym stadem i oddzielanie poszczególnych zwierząt w czasie dojenia.
…Do jego najbliższych krewnych zalicza się owczarka francuskiego briarda?
Nieprawda. Choć oba psy są do siebie dość podobne zewnętrznie, to raczej nie mają ze sobą wiele wspólnego. Hiszpańscy hodowcy w poszukiwaniu najbliższych krewnych Katalończyka wskazują na małego pirenejczyka, bearded collie i polskiego owczarka nizinnego (choć w tym ostatnim przypadku to raczej gruba przesada).