SUSSEX SPANIEL w pigułce

SUSSEX SPANIEL w pigułce

Sussex jest dziś jednym z najrzadszych przedstawicieli całej licznej rodziny spanieli. W połowie XIX wieku był niezmiernie popularny w Wielkiej Brytanii, ale epidemia wścieklizny praktycznie zniszczyła wszystkie hodowle i rasa nigdy nie wróciła już do dawnej świetności. Smutne spojrzenie tego spaniela mówi wiele o jego losie… Wciąż grozi mu wymarcie!

OPIS

* Silny, mocnej budowy
* Czoło szerokie i lekko wysklepione między uszami
* Wyraźny przełom czołowy
* Orzechowe w kolorze oczy
* Grube, obwisłe uszy
* Stosunkowo krótkie kończyny przednie
* Sierść obfita i gładka
* Wysokość w kłębie – 38 do 41 cm
* Waga – około 22 kg
* Przeciętna długość życia – 12 lat.

Wspaniały pies wystawiający
Wśród przodków sussex spaniela z pewnością znajdowały się psy gończe (hounds), głoszące ściganą zwierzynę. W końcu XIX stulecia niejaki Mr Fuller z hrabstwa Sussex w południowej Anglii wpadł na pomysł skrzyżowania tych angielskich ogarów z którąś z licznych podówczas odmian spanieli. Jakich krzyżówek dokonał, tego pewno nigdy nie da się ustalić, ale najprawdopodobniej były wśród nich ówczesne typy norfolk i field spaniela, a być może także i springer spaniel. Zadaniem, jakie postawił sobie hodowca, było osiągnięcie mocnego, wytrwałego i stosunkowo szybkiego psa myśliwskiego, który byłby w stanie pracować nawet w najtrudniejszym, najgęstszym lesie. Jednocześnie miał on głosić zwierzynę, by myśliwy mógł po głosie orientować się gdzie jest zwierzę i dochodzić psa. Zdaniem hodowcy pies powinien być brązowo-rudy, tak by w jesiennym lesie był praktycznie nie do zauważenia. Aż do swej śmierci w 1847 roku Fuller pracował nad udoskonaleniem swych psów, a w efekcie osiągnął psa prawie idealnego, który w połowie XIX wieku był niezmiernie ceniony przez myśliwych.

Złoty spaniel
Po śmierci Fullera jego dzieło podjął łowczy Relf, a następnie Mr Woolland w swej hodowli „Bridford”. W 1862 roku „złoty spaniel z Sussex” został po raz pierwszy zaprezentowany na wystawie w londyńskim Crystal Palace. W 1876 roku znany brytyjski kynolog Dr Walsh (Stonehenge) opracował pierwszy wzorzec rasy, który został przyjęty przez brytyjski Kennel Club, i który w ogólnym zarysie obowiązuje do dzisiaj. Od 1923 roku rasą zajęła się angielska hodowczyni J. Freer i zajmowała się psami tej rasy aż do swej śmierci w 1984 roku. To jej staraniom sussex zawdzięcza to, że przeżył czasy II wojny światowej, a wszystkie żyjące dziś sussex spaniele wywodzą się w prostej linii z jej hodowli.

Upadek rasy
Pod koniec pierwszej wojny światowej sytuacja sussex spanieli była wprost katastrofalna, i tylko wzmożonym wysiłkom miłośników rasy zawdzięczamy to, że ich pogłowie powoli, ale systematycznie rosło, by w 1939 roku ponownie osiągnąć całkiem przyzwoity poziom. Niestety, druga wojna światowa przyniosła rasie jeszcze większy uszczerbek i Kennel Club był bliski uznania rasy za wymarłą – rodziło się tylko kilka szczeniąt, a i to tylko raz na parę lat. W 1964 roku doszło do przypadkowego krycia suki sussexa jej bratem z tego samego miotu, i trzy z urodzonych szczeniąt reprezentowały najwyższy poziom. Dzięki temu miotowi linia sussex spanieli nie wygasła, choć rasa nadal jest zagrożona w najwyższym stopniu.

Głos jak dzwon
Jeden z najbardziej znanych autorów literatury kynologicznej XIX stulecia, Stonehenge, porównywał głos sussex spaniela do dźwięku dzwonu: „Sussex ma głos pełny i głęboki, brzmiący niczym dźwięk dzwonu, który zmienia się w zależności od rodzaju zwierzyny, którą pies ściga. Na podstawie samego głosu psa doświadczony myśliwy potrafi powiedzieć, czy trwa polowanie na zwierzynę płową czy czarną, i czy pies idzie po gorącym, czy po już odłożonym tropie”.

CHARAKTER

Wyjątkowo miły i łagodny pies, którego koniecznie trzeba poznać! Sussex spaniel musi być koniecznie uratowany przed wyginięciem, gdyż jest wyjątkowo miłym towarzyszem o wielu wspaniałych zaletach. Pies ten jest nie tylko idealny dla każdego, kto potrzebuje sprawnego czworonoga do pracy w lesie, ale także doskonale sprawdza się w roli psa do towarzystwa, gdyż jest spokojny, wesoły, inteligentny, posłuszny oraz nieskończenie wierny i oddany swemu właścicielowi.
Na całym świecie jest już tylko mniej niż dwieście – trzysta sussex spanieli, i byłoby naprawdę szkoda, gdyby miał przepaść bez śladu ten wspaniały psiak o przyjacielskim charakterze. Było wspaniale, gdyby miłośnicy cockerów, springerów i innych ras spanieli zwrócili nieco większą uwagę na sussexa…

Plusy:
* Roztropny
* Przezorny
* Spokojny
* Energiczny i wytrwały w polowaniu
* Pojętny
* Przyjacielski
* Bardzo przywiązany do właściciela
* Wierny

Minusy
* Nieco powolny

Spokojny kompan
Sussex jest najspokojniejszy spośród wszystkich spanieli. Nie bywa ani pobudliwy, ani nerwowy czy hałaśliwy – wprost przeciwnie, pies ten jest najspokojniejszym kompanem, który bierze życie z filozoficznym spokojem. Praktycznie nigdy się nie spieszy i najbardziej na świecie lubi po prostu siedzieć u stóp pana czy pani i popatrywać na to, co dzieje się wokół. Najbardziej ze wszystkich ras spanieli obdarzony jest owym słynnym, typowym dla tej grupy psów, łagodnie melancholijnym spojrzeniem. Ale w żadnym wypadku nie jest smutny! Co prawda chętnie udaje filozofa, ale w głębi serca jest bardzo wesoły, Kocha „swoją” rodzinę ponad wszystko i jest najwyraźniej szczęśliwy, gdy może bawić się lub spacerować wraz z wszystkimi domownikami. Na najdłuższy nawet spacer o łąkach czy lasach nie trzeba go długo namawiać, przepada za wędrówkami – jest przecież mocnym, silnym psem, który zdolny jest do sporego wysiłku i uwielbia ruch.

Jego rewir to maliniak

Polowanie jest dla sussex spaniela największą radością. Co prawda jest on nieco powolny, ale za to bardzo wytrwały i energiczny. Dzięki swym stosunkowo niewielkim rozmiarom – nie jest wiele większy niż cocker spaniel – i swej odporności gotów jest buszować nawet w maliniaku, przed którym cofają się inne spaniele. Ma w sobie tyle energii, że przeszuka nawet najgęstsze poszycie i dlatego doskonale nadaje się do polowania w rewirze gęsto porośniętym, także w młodych zagajnikach. Jego wspaniały niski głos, brzmiący niczym uderzenia dzwonu, wskazuje myśliwemu niezawodnie, gdzie w tej chwili jest pies i czy natrafił na jakiś ślad. Sussex jest jedyny spanielem, który głosi zwierzynę. Jest na tyle silny, że gotów jest podjąć ślad każdego zwierza, nawet dzika, przed którym cofają się inne spaniele. Jednocześnie psy te słyną z ‘miękkiego pyska’, co sprawia, że aportując ptaka czy zająca nigdy nie naruszą go.

Rozreklamujmy go!
A jako stróż? No cóż, nie można mieć wszystkiego naraz. Sussex niespecjalnie nadaje się do pilnowania domu, gdyż brak mu jakiejkolwiek agresji. Rzecz jasna, potrafi zaszczekać, kiedy ktoś wchodzi do domu, ale jest mu obojętne, czy jest to gość oczekiwany, czy wprost przeciwnie. Jest to pies bardzo przyjacielski wobec ludzi, także wobec obcych, zarówno w domu, jak i na ulicy. Ponieważ jest bardzo rzadki, często zdarza się, że ludzie zatrzymują właściciela na ulicy i pytają cóż to za rasa. To dobra okazja by nieco rozreklamować te wspaniałe psy. Przecież należy zrobić wszystko, by uratować sussex spaniela przed wyginięciem!

Pies i dziecko
Sussex spaniel doskonale kontaktuje się z dziećmi. A dzieci są absolutnie zachwycone psem, który nie jest zbyt duży, ma miękki i miły w dotyku włos, długie, porośnięte frędzlami uszy, a do tego tak spokojny i łagodny, przyjacielski charakter. Zazwyczaj dzieci od pierwszej chwili wiedza, że nie trzeba się go bać i najchętniej przytulały by się do niego przez cały dzień. Warczeć na dziecko? Sussex spaniel po prostu nie jest w stanie tego zrobić, a jedyne szczekania, jakie słychać, to zaproszenie do zabawy! Rzecz jasna, traktowany zbyt brutalnie przez młodego człowieka sussex spróbuje najpierw się schować, a potem – obrazić. Dlatego trzeba szczególnie zwracać dziecku uwagę na właściwe obchodzenie się z psem, a będą najlepszymi przyjaciółmi.

Kiwa się jak marynarz
Czy widzieliście państwo kiedyś jak porusza się sussex spaniel? Z pewnością nie! Wygląda to prześmiesznie, gdyż psy tej rasy maja charakterystyczny krok, który najdokładniej opisać można jako ‘rozkołysany’, a który w języku kynologów nazywa się ‘toczącym’. Sussex spaniel jest psem pełnym uroku, który jest zarazem śmieszny i serdeczny, i który zasługuje na to, by się nim bardziej zainteresować!

Idealny właściciel

* Idealny właściciel sussex spaniela powinien kochać przyrodę, ale nie musi w żadnym wypadku chodzić na polowania. Jak większość spanieli, tak i sussex może być doskonałym psem do towarzystwa i nie wymaga wcale twardej ręki. Ważne jest jedynie zachowanie odpowiedniej dozy konsekwencji w wychowaniu, które warto rozpocząć już od pierwszego dnia pobytu psa w domu.
* Jeśli jednak zamierzacie państwo wybrać się z nim na łowy, to musicie zainwestować znacznie więcej czasu w jego ułożenie. Nauka aportowania – rozpoczęta w szczenięctwie za pomocą kapcia czy piłeczki – oparta na rozwijaniu wrodzonych instynktownych zachowań psa, sprawi mu radość i niezmiernie przyda się w późniejszych, dorosłych poczynaniach w lesie.
* Naukę aportowania trzeba rozpocząć od przynoszenia niewielkich przedmiotów i w żadnym wypadku nie można nią psa znudzić! Dopiero gdy pies opanuje aportowanie piłki czy sztucznego sportu można zająć się nauką aportowania zwierzyny, ale tu niezbędna jest już pomoc fachowca, a szczególnie przydatne może być towarzystwo innego, już ułożonego psa. W nauce aportowania podpatrywanie innego psa jest niezmiernie pomocne! Wszelkie przygotowania myśliwskie wymagają dużej wiedzy ze strony przewodnika i – jeśli zamierzamy polować z naszym sussex spanielem – dobrze jest odwołać się do pomocy zawodowego menera, o którego dowiedzieć się najlepiej w naszym Kole Łowieckim lub w Polskim Związku Łowieckim.

Należy:
* Wychowywać psa konsekwentnie i w sposób pełen uczucia,
* Ufać instynktom psa,
* Chwalić i nagradzać psa za każde dobrze wykonane ćwiczenie,
* Tak często, jak to tylko możliwe, zapewniać psu swobodny kontakt z przyrodą

Nie wolno:
* Trzymać go na łańcuchu, gdyż jest to pies o dużej potrzebie swobody i niezależności.
* Postępować z nim zbyt surowo lub stawiać mu za wysokie wymagania.
* Być wobec niego niesprawiedliwym; sussex ma głębokie poczucie sprawiedliwości.
* Usiłować uczynić z niego typowego mieszczucha, podczas gdy jest to pies o silnej potrzebie kontaktu z przyrodą.

ŻYCIE CODZIENNE
Naturalny pies, który zupełnie nie nadaje się do życia w mieście.

Co należy wiedzieć:
* Potrzebuje domu z ogrodem
* Dobrze znosi towarzystwo innych psów
* Akceptuje kota, jeśli jest do niego przyzwyczajony
* Nie je mało
* Wymaga regularnej pielęgnacji
* Bardzo rzadki
* Niezbyt drogi, jeśli tylko uda się odnaleźć aktywnych hodowców
* Stosunkowo niskie koszty utrzymania

Uwielbia śnieżną zimę, a żadna pogoda nie odwiedzie go od spaceru
Zdobycie sussex spaniela nie jest rzeczą łatwą! Pies ten jednak jest tak przyjacielski i miły we współżyciu, że warto dłużej poczekać na szczenię, a może nawet sprowadzić je z Anglii! Podbija serca wszystkich z marszu i wielką niedogodnością jest to, ze ma przed sobą raptem dwanaście lat życia.

Clumber spaniel, jego „brat przyrodni”
Najbardziej podobny i najczęściej mylony z sussex spanielem nie jest wcale cocker, ale inny spaniel – clumber. Ma on, podobnie jak sussex, stosunkowo ciężką budowę ciała i bardzo mocna głowę. Jest jednak nieco większy od swego krewniaka (44 – 49 cm) i ma charakterystyczną maść, białą w cytrynowo żółte łaty. Dawniej (podobnie jak sussex) był psem trzymanym w dużych sforach, ale dziś jest przede wszystkim przyjemnym i przyjacielskim psem do towarzystwa, który lepiej niż sussex przystosował się do życia w mieście.

200 sussex spanieli w USA ?
W Stanach Zjednoczonych psy te znane są od stosunkowo dawna – pierwszy sussex spaniel imieniem Jack lub Toby został tam zarejestrowany w księgach hodowlanych już w 1878 roku. Ponad połowa wszystkich sussex spanieli na świecie żyje w USA, choć ogółem jest ich tam nie więcej niż 200. Większość z amerykańskich sussexów trzymana jest przez myśliwych, którzy nie mogą nachwalić się jego zalet.

Warunki życia
Cocker spaniele można spokojnie trzymać w mieszkaniu, ale sussex spaniel wymaga koniecznie domu z ogrodem. Rasa ta po prostu nie nadaje się do mieszkania w bloku, w którym będzie się śmiertelnie nudzić. Za to w lekka zapuszczonym ogrodzie, z wysoką trawą i licznymi gęstymi krzewami, sussex będzie się czul wspaniale! Widok sussexa wędrującego swym charakterystycznym toczącym się krokiem przez wysoką trawę jest jedyny w swoim rodzaju! Żadne gąszcze czy gęste kępy malin, pokrzyw czy nawet dzikiej róży nie są w stanie zatrzymać sussexa, który postanowił sprawdzić, czy nie ma w nich śladów jakiejś zwierzyny! Sussex może przez cały okrągły rok mieszkać na dworze, jeśli tylko zapewnimy mu ciepłą budę, dobrze wypełnioną słomą i sianem. Pamiętajmy jednak, że pies ten nie toleruje poczucia odtrącenia przez właściciela i musi mieć możliwość swobodnego wchodzenia i wychodzenia z domu. Jeśli wzbronimy my wchodzenia do sypialni czy salonu, będzie rygorystycznie przestrzegał tego zakazu i grzecznie poruszał się tylko po dozwolonej mu części domu.

Żywienie
Ważący nawet około 25 kilogramów pies potrzebuje dziennie około 350 gramów mięsa, wraz ze 175 gramami warzyw i taką samą ilością gotowanego ryżu lub makaronu, nie zapominając o niezbędnym dodatku witamin i koniecznych dla rozwoju psa preparatów mineralnych (doskonałym rozwiązaniem będzie tu stosowanie gotowej suchej karmy, dostosowanej do wieku i aktywności fizycznej psa). Najmniej polecanym (i najdroższym…) systemem karmienia jest korzystanie z gotowej karmy w puszkach. A czy sussex może jeść kości? W zasadzie tak, wystrzegać się tylko trzeba kości długich z drobiu, królika i jagnięciny, które łupią się wzdłuż na ostre kawałeczki mogące przebić jelito psa. Ale wszelkie kości cielęce czy wołowe są bardzo mile widziane! Wstrzymać się trzeba od podawania mu wszelkich słodyczy, wędlin czy resztek z naszego stołu, zwłaszcza gdy pies ma ograniczoną aktywność fizyczną – jest to po pierwsze niezdrowe, a po drugie prowadzić może do złych nawyków psa, takich choćby jak żebranie przy stole.

Zdrowie
Sussex spaniel drwi sobie z zimna, deszczu czy śniegu. Jedyne, na co trzeba uważać, to stosunkowo wrażliwe oczy i uszy. Uszy wymagają regularnego czyszczenia , gdyż w ich trudno wentylowanym wnętrzu łatwo zbiera się brud, co może prowadzić do zapaleń. Oczy natomiast wymagają kontroli, gdyż stosunkowo łatwo u sussexa o zapalenie spojówek, a dość często zdarza się mu także łzawienie z kącików oka. Najlepszym sposobem jest tu przemywanie, raz w tygodniu, oczu specjalnym płynem, do kupienia w sklepach zoologicznych lub u lekarzy weterynarii.

Pielęgnacja
Co prawda sussex spaniel nie jest bywalcem salonów fryzjerskich, ale odrobiny pracy jednak wymaga. Najdalej raz w tygodniu trzeba go staranie wyszczotkować (najlepiej szczotką z metalowymi zębami), ale za to nie trzeba go kąpać, a przynajmniej niebyt często. Dłuższy spacer po pokrytej poranną rosą trawie starczy za kąpiel.

Czy to prawda, że…

…sussex spaniel jest blisko spokrewniony z clumber spanielem?
Nieprawda. Zewnętrzne podobieństwo obu ras sprawia, że od czasu do czasu odżywają teorie, jakoby clumber był przodkiem sussexa (lub odwrotnie). Nie ma jednak żadnych dowodów na ich poparcie.

…ciemno brązowa maść nie jest w tej rasie popierana?
Prawda., podobnie jak maść rudoczerwona. Wzorzec mówi tu wyraźnie: sussex ma być psem maści złocisto-wątrobianej.

…nazywany bywa także ‘złotym spanielem z Sussex”?
Prawda, choć to nazwa dość przestarzała, wynikająca ze złocistych końcówek włosów sussexa.

…sussex spaniel rozmnaża się dość trudno?
Prawda. Suki tej rasy nie są zbyt płodne, a na dodatek niektóre samce mają wyraźną niechęć do krycia. Sussex spaniel był jedną z pierwszych ras psów, na których praktykowano sztuczne zapłodnienie.

Copyright (c) for photo by www.rarebreeds.info

ZOBACZ TEŻ
wzorzec