WYŻEŁ NIEMIECKI SZORSTKOWŁOSY w pigułce

WYŻEŁ NIEMIECKI SZORSTKOWŁOSY w pigułce

W XIX wieku niemieccy hodowcy postanowili stworzyć szczególnie wszechstronnego psa myśliwskiego. Trwało to wprawdzie kilka lat, ale dzięki im wysiłkom powstał mistrz tej konkurencji – niemiecki wyżeł szorstkowłosy. Ten brodacz o twardym włosie jest ulubionym partnerem myśliwych w całej Europie.

OPIS
Elegancki, szybki i wytrzymały – prawdziwy sportowiec wśród myśliwych.

* Elegancka, kwadratowa sylwetka
* Żywe, czujne spojrzenie
* Wyraźne brwi i broda
* Głęboka klatka piersiowa
* Twardy włos
* Wysokość w kłębie: psy 61 do 68 cm, suki 57 do 64 cm
* Waga: 25 do 30 kg
* Przeciętna długość życia: 12 do 14 lat

Wspaniała mieszanka
Niemiecki wyżeł szorstkowłosy, zwany czasami krócej drahthaar, jest stosunkowo młodym dziełem hodowli niemieckich psów myśliwskich i w dość krótkim czasie zdobył wielka popularność. Jego duchowym twórca był znany niemiecki kynolog baron von Zeditz-Neukirch, znany także pod nazwiskiem Hegewald, który na przełomie XIX i XX wieku stworzył szczególną mieszankę popularnych wówczas ras: pudelpointera, niemieckiego wyżła ostrowłosego, gryfona Korthalsa i niemieckiego wyżła krótkowłosego, trafiając idealnie w ówczesne potrzeby myśliwych, pragnących psa stosunkowo wszechstronnego, o wyjątkowych cechach użytkowych.

Ostrowłosy czy szorstkowłosy?
Niemiecki wyżeł ostrowłosy jest bardzo trudny do odróżnienia od wyżła szorstkowłosego, jest jednak znacznie odeń starszy i mniej wszechstronny. W Europie – a zwłaszcza w Niemczech – po rewolucji 1848 roku, która zlikwidowała wiele z przywilejów myśliwskich i praw właścicieli gruntów leśnych, pies ostrowłosy stał się ogromną rzadkością. Hodowano go wprawdzie, ale na znacznie mniejszą skalę niż uprzednio, a w 1882 roku oficjalnie przyjęto wzorzec rasy. W dosłownie chwile potem pojawił się ogromny konkurent – w 1902 roku powstał pierwszy klub zrzeszający hodowców wyżla szorstkowłosego, który dziś jest największym klubem psów myśliwskich w Niemczech.

Całkowity sukces!
Dzięki swym licznym przodkom, niemiecki wyżeł szorstkowłosy ma wiele do zaproponowania myśliwym – pracuje jak wyżeł, umie aportować, wystawiać, głosić zwierzynę… Sława jego umiejętności rozchodziła się szybko i już w 1912 roku w księgach rodowodowych klubu było ponad 700 psów. Niemiecki wyżeł szorstkowłosy jest prawdziwym multitalentem, a jego wszechstronność sprawiła, że uchodzi za wyjątkowo udany efekt niemieckiej hodowli. W latach międzywojennych pogłowie liczyło sobie około 18.000 psów, a jedynie w 1939 roku zanotowano ponad 1200 szczeniąt. I choć w swej ojczyźnie był to najwyraźniej pies nr 1, to poza jej granicami nie cieszył się zbytnią popularnością. Wyjątkiem były to Stany Zjednoczone, gdzie po II wojnie światowej ten utalentowany myśliwy szybko znalazł zapalonych miłośników. Dziś sytuacja zmieniła się zasadniczo – rasa jest znana i ceniona na całym świecie, a myśliwi twierdzą, ze jest psem bezmała idealnym.

Włos chroni przed wszystkim
Wyjątkowo szorstki włos i gęsty podszerstek tych psów sprawia, że są one całkowicie odporne zarówno na wilgoć, słotę jak i zimno, a na dodatek gęsta szata jest doskonałą ochrona przed kolcami i gałązkami w lesie. Włos drahthaara sprawia, ze jest to pies nie bojący się jakichkolwiek warunków terenowych i sprawdzający się w praktycznie każdym łowisku.

CHARAKTER
Wspaniały pies myśliwski, który bez reszty oddany jest panu – duszą i ciałem.

Plusy:
* Żarliwy
* Szybki w reakcjach
* Wspaniały myśliwy
* Inteligentny
* Posłuszny
* Serdeczny
* Zrównoważony
* Bardzo oddany swemu panu
* Dobry stróż

Minusy
* Bywa nieco zbyt żywiołowy

Zanim z małego szczeniaka wyżła szorstkowłosego wyrośnie budzący szacunek pies myśliwski trzeba będzie wiele czasu poświęcić na jego staranne ułożenie. Zazwyczaj podporządkowuje się swemu panu bez najmniejszych problemów i jest posłuszny na pierwszy rozkaz: to pilny i energiczny uczeń, który stara się z pomocą człowieka ujawnić i rozwinąć swe przyrodzone zdolności.

Niezawodny
To prawdziwy przykład ‘trzy w jednym’: pies rodzinny, myśliwy i sportowiec.
Rzeczywiście, jest to pies pełen zalet – z jednej strony doskonały w pracy, gdzie zajadle ściga dzika lub zawzięcie wystawia zwierzynę, z drugiej: wspaniały członek rodziny, której każdego dnia udowadnia, jak bardzo mu na niej zależy. Jedynie w młodości bywa dość uciążliwy i trudny do opanowania, a wszystko to przez rozpierającą go energię i chęć działania, połączone z niezwykłą ciekawością.
Nie bez kozery niemieccy hodowcy poświęcali tak wiele czasu na eksperymenty i prace nad ukształtowaniem jedynego w swoim rodzaju charakteru niemieckiego drahthaara. Wychodząc od psów polujących łatwo było uzyskać cechy dobrego wyżła, ale im udało się osiągnąć o wiele, wiele więcej. W efekcie nasz pupil nie kończy swej pracy na polowaniu z chwilą oddania strzału…
Cenione są w nim umiejętności retrievera, który musi dojść strzelone zwierzę i zaaportować je do myśliwego najszybciej jak to możliwe. Jeśli nie dostrzegł, gdzie spadł strzelony ptak, musi kierując się wskazówkami myśliwego możliwie szybko odszukać go – i przynieść.

Chętny do współpracy
W Niemczech i w Polsce wyżeł niemiecki używany jest także do tropienia i dochodzenia postrzelonej zwierzyny. Jeśli trafiony jeleń ujdzie w las, zadaniem psa jest wytropienie go, dojście i zaanonsowanie myśliwemu głośnym szczekaniem, gdzie znajduje się ofiara. Niemiecki wyżeł szorstkowłosy jest jednak psem o jeszcze większych talentach – potrafi także wypłoszyć z leża szaraka i wystawić go myśliwemu wprost pod lufę. To naprawdę pies bardzo wszechstronny, który dzięki swej wrodzonej pojętności i chęci uczenia się daje się ułożyć na niezawodnego pomocnika myśliwego. Jednocześnie wyżeł ma wpojone poczucie hierarchii, akceptuje przewodnika jako ‘osobnika Alfa’, przywódcę stada, podporządkowuje się mu i jest zawsze w pełnej gotowości do wykonywania powierzonych mu zadań. Na dodatek jest serdeczny i chętny do współpracy, co sprawia, że jest ulubionym psem myśliwych.

W każdym terenie
To, że psy te doskonale sprawdzają się w pracy zarówno w lesie, jak i na polach, w dolinach i w górach, a nawet na terenie podmokłym, zawdzięczają przede wszystkim swej twardej i gęstej sierści. Wyżeł pływa i nurkuje prawie jak ryba, a specjaliści od polowań na ptactwo wodne wielce sobie cenią jego umiejętności, zwłaszcza zaś chęć niezmordowanej i wytrwałej pracy. Co prawda wyżeł niemiecki szorstkowłosy na pozór wydaje się psem dość prostym i surowym w obyczajach, ale ma w sobie dość delikatności, by zaaportować żywą kaczkę… A po skończonym polowaniu drahthaar nie ogłasza przerwy w pracy, tylko samodzielnie przejmuje obowiązki psa stróżującego, i jak wskazuje doświadczenie, z najwyższym powodzeniem.

Pies i dziecko
Niemieckiemu wyżłowi szorstkowłosemu zabawa z dziećmi daje dokładnie tyle samo radości co polowanie. Doskonale pasuje mu rola wiernego przyjaciela czy nawet starszego, opiekuńczego brata. Ten wesoły pies o temperamencie sportowca chętnie pływa, uwielbia zabawy z piłką, umie docenić głaskania i pieszczoty z rąk swych młodych przyjaciół. Przepada za towarzystwem dzieci i jest wobec nich bardzo delikatny, a zarazem pilnuje ich i może być całkiem sprawnym obrońcą. Nigdy jednak nie uzna dziecka za „przewodnika stada”.

Wspaniały węch, twarda stójka
Niemiecki wyżeł szorstkowłosy używany jest przede wszystkim jako pies wystawiający. W zależności od łowiska będzie pracował szybciej lub wolniej, ale zawsze rzetelnie i wytrwale. Jego doskonały węch pomaga mu w tropieniu i wystawianiu, a jego stójka jest zazwyczaj niezawodna.

Idealny właściciel

* Czy muszę być myśliwym, by móc myśleć o takim wspaniałym psie? Zdecydowanie nie, bo choć niemiecki wyżeł szorstkowłosy jest doskonałym myśliwym, to równie dobrze sprawdza siew roli psa do towarzystwa. Trzeba mu tylko zapewnić wiele kontaktu z przyrodą i stosukowo dużo długich spacerów.
* Nie próbujmy nawet podnosić na niego ręki – pamiętajmy, że współpraca opiera się na zaufaniu i przyjaźni.
* Choć niemiecki wyżeł szorstkowłosy w zasadzie jest psem łatwym w wychowaniu, to jednak początkujący myśliwi powinni raczej zdecydować się na innego psa, który w młodości nie będzie aż tak pełen temperamentu.
* Doświadczony myśliwy stworzy z wyżłem niemieckim idealny, doskonale uzupełniający się zespół. Ułożenie wyżła opiera się całkowicie na logice, szacunku, cierpliwości i konsekwencji.

Należy:
* Już młodemu wyżłowi pokazywać na czym polega wystawianie ptactwa.
* Dobrym pomysłem jest zabieranie psa na łowy w towarzystwie innego, doświadczonego psa, najlepiej tej samej rasy.
* Okazywać psu wiele cierpliwości.
* Za właściwie wykonane ćwiczenia nie szczędzić psu pochwał i nagród.
* Ośmielać go do działania.
* Starać się nie okazywać zawodu, gdy pies nie od razu pojmuje, czego odeń oczekujemy.

Nie wolno:
* Zaniedbywać wychowania i układania psa.
* Bić psa lub traktować go brutalnie.
* Postrzegać go jako psa wyłącznie myśliwskiego – największe sukcesy osiągnie tylko wtedy, gdy będzie czuł się pełnoprawnym członkiem całej rodziny właściciela i będzie miął w niej swe własne miejsce.

ŻYCIE CODZIENNE

Lubi biegać, lubi zjeść…
Z niemieckim wyżłem szorstkowłosym u boku nigdy nie będziemy się nudzić! Wyprawy do lasu, polowania, spacery, włóczęga po łąkach – wszystko to należy do ulubionych zajęć drahthaara, a także jego właściciela…

Co należy wiedzieć:
* Niezbędny ogród
* Pragnie wiele ruchu
* W szczenięctwie bywa zbyt żywiołowy
* Może mieszkać na dworze
* Przyjazny wobec innych psów
* Stosunek do kotów zależy od wychowania psa
* Olbrzymi apetyt
* Wymaga trymowania
* Niezbyt drogi
* Średnie koszty utrzymania.

Mistrz pływania
Niemiecki wyżeł szorstkowłosy jest zapalonym pływakiem. Nawet jeśli nie wysyłamy go po zwierzynę do wody, to i tak sam z własnej woli chętnie wskoczy do jeziora czy rzeczki. Wakacje nad morzem czy jeziorami to prawdziwa frajda dla psa, zwłaszcza gdy może je spędzać wraz z całą rodziną. Kąpie się bardzo chętnie, umie nurkować i pływa niczym prawdziwy mistrz sportów wodnych.

Warunki życia
Drahthaar może z satysfakcją mieszkać w domu, ale nie nadaje się do trzymania w mieszkaniu. Ten pies o sportowym zacięciu wymaga wiele wybiegu i w czterech ścianach mieszkania czuje się niczym w klatce. Idealna dla niego byłaby dużą działka, najlepiej gdyby jeszcze był na niej strumyk czy jeziorko. Gdy ogród będzie zbyt mały, pies zacznie wyczyniać najróżniejsze szkody, niszczyć rośliny i podkopywać się pod ogrodzeniem, byle tylko wydostać się w szeroki świat. Każde zwierzę – czy to ptak, czy to ssak – nie ma szans by ujść łowieckiej pasji wyżła, pamiętajmy o tym! W domu pies umie się zachować, a szczególnie ceni go sobie, gdy potrzebuje chwilki spokoju. Czy to znaczy, że można go trzymać w kojcu? Tak, ale niezbyt chętnie. Pamiętajmy, że pies ten ma silną potrzebę swobody – najlepsza dlań byłaby duża, ciepła buda na dużym, ogrodzonym terenie, w której mógłby mieszkać przez cały rok. Nie wolno go przypinać do łańcucha, a codziennym obowiązkiem właściciela powinna być dłuższa chwila na pieszczoty z psem.

Żywienie
Trzydzieści kilogramów mięśni, rozpierająca je energia – wszystko to wymaga, rzecz jasna, odpowiedniej, wysoko energetycznej karmy. Niemiecki wyżeł szorstkowłosy jest psem o solidnym apetycie i nie da się długo zapraszać do stołu… Na psa tej rasy liczyć trzeba dziennie 400 do 450 gramów mięsa, do tego 220 gramów warzyw i także 220 gramów gotowanego ryżu czy makaronu, i dodatek niezbędnych witamin i pierwiastków mineralnych. W czasie sezonu łowieckiego trzeba koniecznie zwiększyć ilość dostarczanego psu białka. Doskonałym pomysłem jest przestawienie psa na gotowa suchą karmę, dostosowaną do wieku i trybu pracy naszego psa. Karmienie takie ma jeszcze jedną zaletę – suche granulki nie wklejają się w obfitą brodę naszego pupila!

Zdrowie
Dzięki swej ochronnej szacie niemiecki wyżeł szorstkowłosy w zasadzie nie wie co to zimno. Jest wyjątkowo odpornym zdrowym psem – i jedynie podczas polowań uważać trzeba na dodatkowe zagrożenia, takie jak ukąszenia kleszczy, udar cieplny, obrażenia poniesione w walce ze zwierzyną, skaleczenia lub podrażnienia oczu, uszu i nosa podczas pracy w lesie i w wodzie. Narażone są na nie wszystkie psy myśliwskie.

Pielęgnacja
Niemiecki wyżeł szorstkowłosy jest psem wyjątkowo prostym w pielęgnacji – wystarczy raz na jakiś czas wziąć w rękę szorstka szczotkę i starannie wyszczotkować psa. Oczywiście, psy biorące udział w wystawach są do nich przygotowywane, przez trymowanie (usuwanie martwego włosa), podobnie jak teriery. Wyżeł nie wymaga kąpieli, zresztą sam z nich często korzysta, i szampon powinien być raczej wyjątkiem, zarezerwowanym na wypadek szczególnego brudu. Trzeba jednak często kontrolować stan oczu i uszu, w razie czego czyszcząc je odpowiednimi płynami, i przeglądać sierść w poszukiwaniu niepożądanych gości, zwłaszcza kleszczy. Psy polujące powinny być regularnie 3-4 razy w roku odrobaczane.

Kwestia włosa…
Wielu kynologów narzeka, że rasa ta do dziś ma kłopoty z należytą strukturą włosa, a wiele psów ma włos wyraźnie miękki i nawet dość długi. Rzeczywiście, zdarza się tak, szczególnie u zwierząt wystawowych – miękki włos daje się łatwiej formować, a wzorzec mówi tylko tyle, że włos nie powinien zacierać konturów charakterystycznej sylwetki psa. Włosy rozmaitych kolorów maja odmienną strukturę, miejsca dereszowate (przesiane) maja z reguły włos twardszy niż jednokolorowe. Osiągnięcie jednolitej struktury włosa na całym ciele jest bardzo trudne lub nawet niemożliwe.

Czy to prawda, że…
…trzeba szczególnie uważać na inne zwierzęta domowe, jeśli w domu jest wyżeł?
Nieprawda. Wprawdzie drahthaar z reguły nie zna litości wobec dzikich zwierząt, to jednak doskonale odróżnia domowego chomika czy świnkę morską od dzikich gryzoni i ‘domowników’ nie tyka, jeśli tylko został z nimi od początku zaznajomiony.
…wysoko cenione są psy o jasnych oczach?
Nieprawda. Wzorzec domaga się oczu jak najciemniejszych, a jasne oko traktuje jak wadę piękności.
…hodowla niemieckich wyżłów szorstkowłosych poddana jest surowym kryteriom użytkowości?
I tak, i nie. W niektórych krajach – w Niemczech, w Czechach – tak, do hodowli dopuszczane są tylko psy polujące, ale w Polsce nie ma takich zastrzeżeń.

———————-
Copyright for photo © by Drathaar-Hamburg, na zdjęciu VOTAN vom Rengsetal